31/07/2026
[ “พินัยกรรม” แม้ทำแล้ว ก็ต้องคอยอัปเดต ทั้ง “ชื่อคนรับ-ทรัพย์สิน”
บทเรียนราคาแพงจาก 3 คนดังระดับโลก ที่พลาดเรื่องการส่งต่อมรดก ]
การไม่วางแผนการเงินในบั้นปลายชีวิต อาจนำไปสู่คดีความราคาแพง ภาษีมหาศาล และความวุ่นวายทางการเงินของคนในครอบครัว — แม้คุณจะร่ำรวยและมีชื่อเสียงก็ตาม
หลายคนอาจคิดว่าเหล่าคนดังจะต้องมีแผนจัดการทรัพย์มรดกที่แน่นหนา แต่ในความเป็นจริง ฮอลลีวูดยังคงเต็มไปด้วยตัวอย่างของเหล่าคนดังที่ตัดสินใจพลาดอย่างไม่น่าเชื่อ ทั้งที่ปัญหาหลายอย่างนั้นสามารถหลีกเลี่ยงได้ง่ายมาก
ข่าวดีคือ เราสามารถเรียนรู้จากความผิดพลาดเหล่านี้ และนำไปปรับใช้กับแผนการเงินของตัวเองได้ แม้จะไม่ได้มีเงินในบัญชีหลักล้านเหรียญก็ตาม
ต่อไปนี้คือ 3 ตัวอย่างสำคัญจากคนดัง ที่เราสามารถเรียนรู้เรื่อง “แผนมรดก” ได้
[ 📍 Aaron Carter ไม่มีพินัยกรรม ]
นักร้องหนุ่ม แอรอน คาร์เตอร์ (Aaron Carter) เสียชีวิตอย่างกะทันหันในปี 2022 โดยที่ไม่มีพินัยกรรมใดๆ ไว้เลย ทรัพย์สินทั้งหมดจึงต้องตกอยู่ในการดูแลของศาล โดยในขณะนั้น เขามีลูกชายวัย 11 เดือนชื่อ Prince กับคู่หมั้น (แอรอนยังไม่ได้จดทะเบียนสมรส)
ตามกฎหมายรัฐแคลิฟอร์เนีย หากบุคคลที่ยังไม่แต่งงานและมีบุตรเสียชีวิตโดยไม่มีพินัยกรรม ศาลจะกำหนดให้ลูกเป็นผู้สืบทอดทรัพย์สินโดยชอบธรรม แต่เพราะลูกชายของเขายังเล็กเกินกว่าจะจัดการมรดกได้โดยตรง ทุกอย่างจึงซับซ้อนมากขึ้น
“เพราะเขาไม่มีพินัยกรรมหรือทรัสต์ ศาลจึงต้องแต่งตั้งผู้ดูแลทรัพย์สินขึ้นมา ซึ่งผู้ที่ถูกแต่งตั้งนั้น อาจไม่ใช่คนที่ Aaron ต้องการให้ดูแลเงินของลูกชายก็ได้” แซ็ค วีแกนด์ (Zach Wiegand) ทนายด้านการวางแผนมรดกจาก Gold Leaf Estate Planning ในมินนิโซตา กล่าวไว้
[ แล้วถ้าเขาเป็นคนไทยล่ะ? ]
จริงๆ ในเรื่องนี้กฎหมายไทย คล้ายกับที่สหรัฐฯ เพราะ มรดกทั้งหมดจะตกเป็นของ ลูกชายคนเดียว คู่หมั้นจะไม่ได้รับอะไรเลย (เพราะไม่ใช่ “คู่สมรส” ตามกฎหมาย) โดยเด็กอายุ 11 เดือน จะต้องมีผู้พิทักษ์หรือผู้ปกครอง มารับผิดชอบมรดกแทน ต้องมีการร้องขอแต่งตั้งผู้จัดการมรดก หรือ ศาลอาจจะตั้ง “ผู้จัดการมรดก” ขึ้นมา ซึ่งอาจไม่ใช่คนที่เจ้ามรดกไว้ใจ
ในเมืองไทย หากไม่ได้มีการวางแผนการส่งต่อมรดกด้วยพินัยกรรม ทรัพย์มรดกทั้งหมดจะตกเป็นของทายาทโดยธรรม ตามหลักการ ซึ่ง ทายาทโดยธรรมมี 2 ประเภท คือ ประเภทคู่สมรส และประเภทญาติ 6 ลำดับ (ข้อมูลอ้างอิงในคอมเมนต์)
1. ผู้สืบสันดาน คือ ลูก (บุตรโดยชอบด้วยกฎหมาย, บุตรนอกกฎหมายที่บิดารับรองแล้ว และบุตรบุญธรรม) หลาน เหลน ลื้อ ไปจนสุดสาย
2. บิดามารดา ในกรณีของบิดา เฉพาะบิดาที่ชอบด้วยกฎหมายเท่านั้น (สมรสกับมารดา,จดรับรองบุตร)
3. พี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน
4. พี่น้องร่วมบิดาหรือมารดาเดียวกัน
5. ปู่ ย่า ตา ยาย
6. ลุง ป้า น้า อา
สำหรับคู่สมรสของเจ้ามรดกที่ถือเป็นทายาทโดยธรรม จะต้องเป็นคู่สมรสที่จดทะเบียนถูกต้องตามกฎหมายกับเจ้ามรดก และก็จะได้รับมรดกตามสัดส่วน
[ 📍 Kobe Bryant เสียชีวิตโดยไม่ได้อัปเดตแผนมรดก ]
กรณีของนักบาสชื่อดัง โคบี ไบรอันต์ (Kobe Bryant) คือเครื่องเตือนใจว่า ไม่ใช่แค่ “มีแผน” เท่านั้น แต่ต้อง “อัปเดตแผน” ให้ทันสถานการณ์ด้วย
ไบรอันต์ เสียชีวิตในปี 2020 เพียงไม่กี่เดือนหลังลูกสาวคนเล็กกาปรี (Capri) ลืมตาดูโลก แต่เพราะเขายังไม่ได้แก้ไขเอกสารแผนมรดกใหม่ ลูกสาวคนนี้จึงยังไม่ได้ถูกรวมเป็นผู้รับผลประโยชน์ในทรัพย์สิน
ภรรยาของเขา วาเนสซ่า ไบรอันท์ (Vanessa Bryant) จึงต้องยื่นคำร้องต่อศาลมรดกรัฐแคลิฟอร์เนีย เพื่อขอปรับแก้เอกสารและเพิ่มชื่อหนูน้อยกาปรีเข้าไปภายหลัง
“โคบี คือกรณีศึกษาเตือนใจ เราต้องแน่ใจว่าทุกครั้งที่มีลูกเกิดใหม่ ชื่อของพวกเขาต้องถูกเพิ่มในเอกสารทันที เอกสารพวกนี้ไม่ใช่ของที่ทำเสร็จแล้วเก็บใส่ลิ้นชักไว้ตลอดชีวิต เพราะไม่มีใครรู้ว่าชีวิตจะเปลี่ยนไปเมื่อไหร่ และบางทีคุณอาจไม่มีเวลาเหลือพอจะกลับมาแก้ไขเอกสารเหล่านี้อีกเลยก็ได้”ไอโด วอลนี่ ทนายด้านการวางแผนมรดก กล่าวในสัมมนาเมื่อปี 2023
[ แล้วถ้าเขาเป็นคนไทยล่ะ? ]
ลูกคนที่ไม่มีชื่อในพินัยกรรม อาจจะมีส่วนได้รับทรัพย์สินในส่วนอื่นที่ไม่ได้ระบุไว้ในพินัยกรรม แต่จะไม่มีสิทธิ์ในทรัพย์สินที่ระบุไว้ในพินัยกรรมแล้ว
เพราะว่า พินัยกรรมเป็นเจตจำนงของผู้ตาย เมื่อเขียนพินัยกรรมไว้สมบูรณ์แล้วแปลว่า เจ้ามรดกตั้งใจยกทรัพย์สินนั้นๆ ให้กับคนที่ระบุไว้เท่านั้น ทำให้คนที่ไม่ได้ระบุชื่อจะไม่มีสิทธิ์ได้ทรัพย์สินนั้น ไม่ว่าจะเป็นทายาทโดยชอบธรรมหรือไม่ (ข้อมูลจาก สำนักงานพีศิริทนายความ (peesirilaw) อ้างอิงในคอมเมนต์)
แต่ว่า ถ้าทำพินัยกรรมไว้ แต่ไม่ได้อัปเดตทรัพย์สิน และมีทรัพย์สินอื่นที่อยู่นอกเหนือพินัยกรรม ทายาทโดยชอบธรรมก็มีสิทธิ์ในการรับทรัพย์สินที่ไม่ได้ระบุไว้ในพินัยกรรม ตามลำดับขั้นทายาทของเจ้ามรดก แต่จะไม่ได้รับในส่วนที่ระบุไว้ในพินัยกรรม คนที่ได้รับหน้าที่ให้จัดการมรดก ก็ต้องทำตามพินัยกรรม และห้ามทำอะไรที่เป็นการเอาเปรียบกองมรดกหรือผู้รับพินัยกรรม (ข้อมูลจาก Modern Law อ้างอิงในคอมเมนต์)
[ 📍 มรดกจาก James Gandolfini โดนภาษีกินเกือบครึ่ง ]
หากคุณละเลยเรื่องภาษีเมื่อวางแผนมรดก ส่วนหนึ่งของทรัพย์สินที่คุณตั้งใจทิ้งไว้ให้ครอบครัว อาจถูกนำไปจ่ายภาษีแทน
นักแสดงจากซีรีส์ The Sopranos อย่าง James Gandolfini ต้องเจอกับปัญหานี้
ในปี 2025 กฎหมายของรัฐบาลกลางสหรัฐฯ กำหนดให้สามารถส่งต่อทรัพย์สินได้ 13.99 ล้านดอลลาร์ โดยไม่ต้องเสียภาษีมรดก หากเกินกว่านั้นจะถูกเก็บภาษีสูงสุดถึง 40%
แม้ Gandolfini จะมีพินัยกรรมสำหรับทรัพย์สินประมาณ 70 ล้านดอลลาร์ แต่ดูเหมือนว่าเขาจะไม่ได้ใช้เครื่องมือวางแผนภาษีอย่าง Trust หรือวิธีอื่นๆ เพื่อช่วยลดภาษีเลย
เมื่อเขาเสียชีวิตในปี 2013 ญาติและเพื่อนที่ได้รับมรดกต้องเผชิญกับภาระภาษีมรดกรวมกว่า 30 ล้านดอลลาร์
“ผลลัพธ์แบบนี้ทำให้หลายครอบครัวต้องขายทรัพย์สินเพื่อหาเงินมาจ่ายภาษี – เราจำเป็นต้องวางแผนเรื่องภาษี เพราะสุดท้ายแล้ว คนที่รับมรดกคือคนที่ต้องรับผิดชอบภาษีทั้งหมด” — Walny กล่าว
[ แล้วถ้าเขาเป็นคนไทยล่ะ? ]
ในเมืองไทยก็มีภาษีมรดก เช่นเดียวกัน แต่อาจไม่ได้โหดเท่าที่อเมริกา
ภาษีมรดก (Inheritance Tax) เป็นการจัดเก็บภาษีหลังเจ้าของมรดกเสียชีวิตแล้ว โดยผู้รับมรดกจำเป็นต้องเสียภาษีจำนวน 5% ของส่วนที่เกิน 100 ล้านบาท หากผู้รับทรัพย์มรดกเป็นบุพการี หรือผู้สืบสันดานของเจ้ามรดก ส่วนในกรณีอื่นๆ ที่นอกเหนือจากที่กล่าวไปให้เสีย 10% ของส่วนที่เกิน 100 ล้านบาทแทน
เช่น มิสเตอร์โจ มีสินทรัพย์ที่ดินมูลค่า 1,000 ล้านบาท และยกมรดกให้ลูก 2 คน คนละ 500 ล้านบาท
ดังนั้น ลูก หรือผู้รับมรดกต้องเสียภาษีการรับมรดกถึงคนละ ‘5%’ ของส่วนที่เกิน 100 ล้านบาทแรก คือ 5% ของ 400 ล้านนั่นเอง เท่ากับว่าลูกทั้งสองเสียภาษีคนละ 20 ล้านบาท
ดังนั้น ลูกมิสเตอร์โจ หรือผู้รับมรดกต้องเตรียมการจัดสรรค่าภาษีการรับมรดกถึงคนละ 20 ล้านบาท ในกรณีนี้ มิสเตอร์โจ สามารถวางแผนโดยการจัดสรรเงินสดให้ลูกคนละ 20 ล้านบาท หรืออาจวางแผนโดยการใช้ประกันชีวิต ซึ่งอาจใช้เงินน้อยกว่า และมีประสิทธิภาพมากกว่า
ไม่อย่างนั้น ลูกของมิสเตอร์โจอาจไม่สามารถไม่ชำระภาษีให้ครบถ้วนภายในกำหนดเวลา ให้เสียภาษีเพิ่ม 1.5% ต่อเดือน (ข้อมูลอ้างอิงในคอมเมนต์)
สรุป: แผนมรดก ไม่ใช่แค่เรื่องสำหรับคนรวย แต่มีไว้ “เพื่อคนที่คุณรัก” จะได้ไม่ลำบากเมื่อคุณไม่อยู่แล้ว
#การเงิน #พินัยกรรม #มรดก
