27/02/2026
Luật Thuế Kế Toán 2026
Bài tổng hợp đi đúng “xương sống” tư duy mà một kế toán 2026 bắt buộc phải có:
Luật → Thời điểm áp dụng → Văn bản hướng dẫn → Điểm mới → Ảnh hưởng thực tế.
Với bối cảnh bạn đang làm và đào sâu về kế toán doanh nghiệp (đặc biệt mô hình dịch vụ – vận tải – SME), hệ thống lại thành bảng kiểm soát rủi ro 2026 dành cho kế toán thực hành, để bạn có thể dùng ngay khi soát DN.
________________________________________
I. NHÓM LUẬT THUẾ ẢNH HƯỞNG TRỰC TIẾP DOANH NGHIỆP 2026
________________________________________
1️⃣ Luật Thuế TNDN số 67/2025/QH15 (hiệu lực 01/10/2025)
📌 Hướng dẫn: Nghị định 320/2025/NĐ-CP
🔎 Điểm cần “soi” ngay
• Thuế suất theo doanh thu:
o ≤ 3 tỷ → 15%
o 3 – 50 tỷ → 17%
o 50 tỷ → 20%
• Thanh toán không dùng tiền mặt:
Từ 5 triệu/lần hoặc tổng mua/ngày cùng NCC → bắt buộc chuyển khoản.
• BĐS thu tiền theo tiến độ:
Tạm nộp 1% trên số tiền thực thu.
🎯 Với doanh nghiệp vận tải/SME:
• Rà soát lại thanh toán tiền dầu, sửa chữa, vật tư.
• Kiểm tra hợp đồng dài hạn thu tiền trước.
• Soát doanh thu năm để xác định đúng thuế suất.
________________________________________
2️⃣ Luật Thuế GTGT số 149/2025/QH15 (hiệu lực 01/01/2026)
📌 Nghị định 359/2025/NĐ-CP
📌 Nghị định 174/2025/NĐ-CP (giảm 2%)
🔎 Điểm dễ sai
• Hộ/cá nhân ≤ 500 triệu/năm → không chịu GTGT.
• Nông sản chưa chế biến bán DN → không phải kê khai GTGT.
• Danh mục không được giảm 2% điều chỉnh lại.
🎯 Kế toán phải làm gì?
• Soát lại mã ngành & nhóm hàng khi áp dụng 8% hay 10%.
• DN F&B, phân phối nước giải khát phải đặc biệt lưu ý hàm lượng đường.
• Kiểm tra hồ sơ hoàn thuế theo quy định mới.
________________________________________
3️⃣ Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 (hiệu lực 01/07/2026)
🔥 Thay đổi rất lớn với cá nhân kinh doanh
• Ngưỡng miễn: ≤ 500 triệu/năm
• Trên 500 triệu:
o 500 triệu – 3 tỷ → 15%
o 3 – 50 tỷ → 17%
o 50 tỷ → 20%
• Giảm từ 7 bậc thuế lũy tiến còn 5 bậc.
• Giảm trừ gia cảnh:
o 15,5 triệu/tháng
o 6,2 triệu/người phụ thuộc
🎯 DN có nhân sự nhiều:
• Cập nhật lại phần mềm lương.
• Soát lại hợp đồng lao động, phụ cấp, lợi ích.
• Rà lại nhân sự ký HĐLĐ 2 nơi.
________________________________________
4️⃣ Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 (hiệu lực 01/07/2025)
📌 Nghị định 373/2025/NĐ-CP
🔥 Điểm nguy hiểm nếu không cập nhật:
• Phân nhóm DN theo rủi ro.
• Khai bổ sung rút từ 10 năm còn 5 năm.
• TMĐT có chức năng thanh toán phải khấu trừ nộp thay.
• Hoàn thuế tự động theo dữ liệu rủi ro.
🎯 Tư duy mới:
Kế toán không còn làm để “đủ hồ sơ”,
mà phải làm để đủ dữ liệu chuẩn hóa.
________________________________________
II. LUẬT ẢNH HƯỞNG HÀNG HÓA – F&B – THƯƠNG MẠI
________________________________________
5️⃣ Luật Thuế TTĐB số 66/2025/QH15 (giai đoạn 2026)
📌 Nghị định 360/2025/NĐ-CP
📌 Thông tư 158/2025/TT-BTC
Hàng hóa bổ sung chịu TTĐB:
• Nước giải khát có đường > 5g/100ml
• Trực thăng, tàu lượn
• Điều hòa 24.000 – 90.000 BTU
🎯 DN phân phối:
• Kiểm tra danh mục hàng hóa nhập 2026.
• Rà giá bán – cấu trúc lợi nhuận.
________________________________________
III. CHẾ ĐỘ KẾ TOÁN 2026 – THAY ĐỔI NỀN TẢNG
________________________________________
6️⃣ Thông tư 99/2025/TT-BTC (thay TT200) – áp dụng 2026
🔥 Thay đổi lớn nhất:
• “Bảng cân đối kế toán” đổi thành:
👉 Báo cáo tình hình tài chính
• Không còn đóng khung tài khoản cấp 2.
• Tăng yêu cầu kiểm soát nội bộ.
• Quy định rõ về thay đổi đơn vị tiền tệ.
🎯 Với bạn (đang đào sâu hệ thống tài khoản vận tải):
Đây là cơ hội:
• Thiết kế lại hệ thống TK chi tiết theo xe / tuyến / hợp đồng.
• Chuẩn hóa quy trình phân bổ chi phí nhiên liệu – lương – khấu hao.
• Nâng cấp mô hình quản trị.
________________________________________
7️⃣ Nghị định 362/2025/NĐ-CP
📌 Từ 2026: Không còn kê khai, nộp lệ phí môn bài hàng năm.
→ Giảm một thủ tục hành chính quan trọng.
________________________________________
8️⃣ Nghị định 310/2025/NĐ-CP (sửa NĐ 125)
🔥 Siết xử phạt hóa đơn điện tử:
• Phạt tổ chức cung cấp dịch vụ HĐĐT vi phạm.
• Bổ sung tình huống bất khả kháng.
• Một số hành vi gộp xử phạt.
→ Kế toán cần rà lại quy trình lập hóa đơn.
________________________________________
IV. BẢNG CHECKLIST KẾ TOÁN PHẢI LÀM TRƯỚC 01/01/2026
✔ Rà lại thuế suất TNDN theo doanh thu
✔ Chuẩn hóa thanh toán không tiền mặt (>5 triệu)
✔ Soát nhóm hàng GTGT 8%/10%
✔ Cập nhật phần mềm lương theo TNCN mới
✔ Chuẩn hóa dữ liệu hóa đơn điện tử
✔ Thiết kế lại hệ thống tài khoản theo TT99
✔ Soát lại quy trình kiểm soát nội bộ
✔ Đánh giá DN đang thuộc nhóm rủi ro nào
________________________________________
V. Điều quan trọng nhất
Bạn nói đúng một câu rất hay:
Luật không phải để đọc cho biết.
Luật là để hỏi lại doanh nghiệp mình đang ở đâu.
2026 không phải năm “học luật mới”.
2026 là năm tái cấu trúc tư duy kế toán.
Khi bạn bắt đầu hệ thống hóa được như vậy,
bạn đã bước sang vai trò:
Người kiểm soát rủi ro – chứ không còn là người nhập liệu.
