21/07/2026
Câu hỏi được nhắc lại: tiền đâu cho tăng trưởng?
Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, Việt Nam sẽ cần một lượng vốn đầu tư rất lớn. Theo ước tính, tổng vốn đầu tư toàn xã hội trong giai đoạn tới phải đạt khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, tương đương 40% GDP, cao hơn đáng kể so với mức khoảng 33% GDP của nhiệm kỳ trước.
Trong tổng quy mô này, vốn đầu tư công từ ngân sách Nhà nước dự kiến chỉ chiếm hơn 8 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 20%. Điều đó đồng nghĩa với việc 80% nguồn vốn còn lại phải được huy động từ khu vực xã hội, bao gồm nguồn lực của người dân, doanh nghiệp trong nước, cùng dòng vốn đầu tư trực tiếp (FDI) và đầu tư gián tiếp (FII) từ nước ngoài.
Nếu đối chiếu với cơ cấu huy động vốn năm 2025 và giả định tăng trưởng tín dụng những năm tới chỉ duy trì quanh 16% hoặc thấp hơn nhằm bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, thì hệ thống ngân hàng sẽ khó có thể đáp ứng toàn bộ nhu cầu vốn của nền kinh tế. Khi đó, thị trường vốn sẽ phải đóng vai trò lớn hơn thông qua việc đẩy mạnh phát hành trái phiếu doanh nghiệp, phát hành cổ phiếu, cũng như mở rộng các hình thức cấp tín dụng ngoài hệ thống ngân hàng truyền thống.
Đáng chú ý, hoạt động cho vay thông qua các công ty chứng khoán, công ty tài chính, quỹ đầu tư và các định chế tài chính phi ngân hàng (NBFIs) sẽ phát triển mạnh. Xu hướng này về bản chất là dịch chuyển một phần rủi ro tín dụng từ khu vực ngân hàng – vốn chịu sự giám sát chặt chẽ – sang khu vực phi ngân hàng, nơi khung quản lý và mức độ minh bạch thường thấp hơn.
Trên thế giới, xu hướng này được gọi là non-bank lending. Tại Mỹ, phân khúc private credit đang tăng trưởng rất nhanh và được xem là một trong những điểm nóng được nhiều tổ chức quốc tế theo dõi vì tiềm ẩn rủi ro đối với ổn định tài chính. Các định chế tài chính phi ngân hàng (NBFIs), trước đây thường được nhắc đến với khái niệm shadow banking, ngày càng giữ vai trò quan trọng trong việc cung ứng vốn nhưng cũng đối mặt với yêu cầu giám sát cao hơn.
Trong bối cảnh Việt Nam cần huy động lượng vốn khổng lồ nhưng vẫn phải duy trì an toàn hệ thống ngân hàng, khả năng non-bank lending sẽ trở thành một trong những động lực tăng trưởng quan trọng, với tốc độ có thể vượt 20%/năm trong những năm tới. Đây có thể là lời giải để vừa mở rộng khả năng cung ứng vốn cho nền kinh tế, vừa giúp các ngân hàng duy trì các chỉ tiêu an toàn vốn và kiểm soát rủi ro tốt hơn.
![[VĨ MÔ] “Mỏ neo” dịch chuyển, đảo chiều dòng vốn và khủng khoảng thanh khoản](https://img3.accoua.com/733/442/122097999537334423.jpg)
