27/08/2026
අද අපි දකින ශ්රී දළදා පෙරහැර, අලි ඇතුන්, නර්තනය, හේවිසි හඬ සහ ආලෝකයෙන් පිරුණු උත්සවයක් පමණක් නොවේ. එය ශ්රී ලංකාවේ බෞද්ධ ඉතිහාසය, රාජ්ය බලය, සංස්කෘතිය, සොබාදහම සහ කෘෂිකාර්මික ජීවිතය එකට බැඳුණු සියවස් ගණනාවක කතාවකි. ක්රිස්තු වර්ෂ 4 වන සියවසේදී දන්ත කුමරු සහ හේමමාලා කුමරිය විසින් ශ්රී දන්ත ධාතූන් වහන්සේ ඉන්දියාවෙන් ශ්රී ලංකාවට රැගෙන ආ බව ඉතිහාසයේ සඳහන් වේ.
කාලයත් සමඟ ශ්රී ද දන්ත ධාතූන් වහන්සේ ආගමික වස්තුවක් පමණක් නොවීය. එය රටේ රාජ්ය බලය සමඟද බැඳුණු ජාතික සංකේතයක් බවට පත්විය. රාජධානියෙන් රාජධානියට ආරක්ෂා කරගෙන ගිය එම උරුමය අවසානයේ මහනුවර රාජධානියේ ස්ථාපිත විය.
අද අප දකින පෙරහැර එකම සම්ප්රදායකින් බිහි වූ එකක් නොවේ. ශ්රී දන්ත ධාතූන් වහන්සේ පෙරහැරකින් වැඩම කරවීමේ සම්ප්රදාය සහ දේවාල ආශ්රිත ඇසළ පෙරහැර සම්ප්රදායන් කාලයත් සමඟ එකට බැඳී අද අප දකින ශ්රී දළදා පෙරහැර නිර්මාණය විය.
මෙහි ඇති අපූරුම කාරණය වන්නේ පෙරහැර සහ සොබාදහම අතර ඇති සම්බන්ධයයි. පැරණි ශ්රී ලාංකික ජන ජීවිතය වැසි, ජලය සහ වගාව මත ගොඩනැගී තිබුණි. ඒ නිසා සරු අස්වැන්න, ජලය සහ සශ්රීකත්වය පිළිබඳ බලාපොරොත්තුද මෙම සංස්කෘතික සම්ප්රදායන් සමඟ බැඳී තිබුණි.
පෙරහැර අවසානයේ සිදු කරන දිය කැපීමේ චාරිත්රයද ජලය සහ සොබාදහම සමඟ ශ්රී ලාංකික ජන ජීවිතයට තිබූ ගැඹුරු බැඳීම සිහිපත් කරයි.
එකම පෙරහැරක් තුළ බුද්ධාගම, රාජ්ය ඉතිහාසය, දේශීය විශ්වාස, කලාව, නර්තනය, සංගීතය සහ සොබාදහම එකට ජීවමාන වීම ශ්රී දළදා පෙරහැරේ ඇති විශේෂත්වයයි.
ඒ නිසා දළදා පෙරහැර කියන්නේ මහනුවර වීථියක ගමන් කරන පෙරහැරක් පමණක් නොවේ.
එය සියවස් ගණනාවක ඉතිහාසයක් අදත් ජීවමානව ගමන් කරන මොහොතකි.
ශ්රී ලංකාවේ විශ්වාසය, සංස්කෘතිය, කලාව සහ ජාතික උරුමය එකම පෙරහැරකින් ලෝකයට කියා දෙන අතිවිශිෂ්ට කතාවකි.
