02/10/2023
ස්ටෙන්ට් (stent) දැමිම සහ හර්ද නාල ඇන්ජියෝප්ලාස්ටි (PCI) යනු කුමක්ද ✅✅✅
🔯හර්ද නාල ඇන්ජියෝප්ලාස්ටි යනු අවහිර වූ හෝ පටු වූ හර්ද නාල (හෘදයට සපයන ප්රධාන රුධිර නාල) පුළුල් කිරීමට භාවිතා කරන ක්රමයකි.
🔯"ඇන්ජියෝප්ලාස්ටි" යන වචනයේ තේරුම පටු වූ හෝ අවහිර වූ නාල විවෘත කිරීමට බැලූනයක් භාවිතා කිරීමයි. කෙසේ වෙතත්, බොහෝ ඇන්ජියෝප්ලාස්ටි කිරිමෙදි එය කරන අතරතුර හර්ද රැඩිර නාලය තුළට ස්ටෙන්ට් ලෙස හැඳින්වෙන කෙටි කම්බි දැලක් ඇතුළු කිරීම ද ඇතුළත් වේ. රුධිරය වඩාත් නිදහසේ ගලා යාම සඳහා ස්ටෙන්ට් ස්ථිරව තබා ඇත.
🔯හර්ද නාල ඇන්ජියෝප්ලාස්ටි සමහර විට percutaneous transluminal coronary angioplasty (PTCA) ලෙස හැඳින්වේ. හර්ද නාල ඇන්ජියෝප්ලාස්ටි සහ ස්ටෙන්ටින් සංයෝජනය සාමාන්යයෙන් හඳුන්වනු ලබන්නේ පර්ක්ටේනියස් හර්ද නාල මැදිහත්වීම (PCI) ලෙසය.
🔯 ශරීරයේ සියලුම ඉන්ද්රියයන් මෙන් හෘදයටද නිරන්තර රුධිර සැපයුමක් අවශ්ය වේ. මෙය සපයනු ලබන්නේ හර්ද රැඩිර නාල මගිනි.
සමහර පුද්ගලයින් තුළ, මෙම නාල පටු වී දැඩි විය හැක (නාල සිහින් වීම ලෙස හැඳින්වේ), එය හෘද රෝග ඇති කළ හැක.
✡️හදවතට රුධිර යාම සීමා වුවහොත්, එය ඇන්ජියිනා ලෙස හඳුන්වන පපුවේ වේදනාවට හේතු විය හැක,.
✡️ඇන්ජිනා රෝගයට බොහෝ විට ඖෂධ සමඟ ප්රතිකාර කළ හැකි අතර, ඖෂධ අකාර්යක්ෂම වන දරුණු අවස්ථාවල දී හදවතට රුධිර සැපයුම යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම සඳහා හර්ද ඇන්ජියෝප්ලාස්ටි කිරීම අවශ්ය විය හැකිය.
✡️හෘදයාබාධයකින් පසු හදිසි ප්රතිකාරයක් ලෙස හර්ද ඇන්ජියෝප්ලාස්ටි ද බොහෝ විට භාවිතා වේ. මෙය දැනට ලංකවෙ රොහල් කිහිපයක ක්රියත්මක වෙ.
✡හර්ද ඇන්ජියෝප්ලාස්ටි වල වාසි මොනවාද
🔆බොහෝ අවස්ථාවන්හීදී, ඇන්ජියෝප්ලාස්ටි කිරීමෙන් පසු හර්ද රැඩිර නාල හරහා රුධිර ප්රවාහය වැඩි දියුණු වෙ
🔆බොහෝ අය ඔවුන්ගේ රෝග ලක්ෂණ සැලකිය යුතු ලෙස අඩු වන අතර මෙම ක්රමය කිරිමට පෙර ඔවුන්ට කළ හැකි දේට වඩා වැඩි යමක් කිරීමට ඔවුන්ට හැකි වේ.
🔆ඔබට හෘදයාබාධයක් වැළඳී ඇත්නම්, ඇන්ජියෝප්ලාස්ටි මගින් රුධිර කැටි ගැසීමේ ඖෂධ (thrombolysis) වලට වඩා දිවි ගලවා ගැනීමේ අවස්ථාව වැඩි කළ හැක.
🔆මෙම ක්රියාපටිපාටිය අනාගතයේදී තවත් හෘදයාබාධයක් ඇතිවීමේ සම්භාවිතාව අඩු කළ හැකිය.
🔯හර්ද ඇන්ජියෝප්ලාස්ටි සිදු කරන ආකාරය
🔆අදාල ස්තානය හිරි වැට්ටිම මගින හර්ද ඇන්ජියෝප්ලාස්ටි සිදු කරනු ලැබේ, එයින් අදහස් වන්නේ මෙය සිදු කරන අතරතුර ඔබ අවදියෙන් සිටින බවයි.
🔆කැතීටරයක් ලෙස හැඳින්වෙන තුනී, නම්යශීලී නලයක් ඔබේ කලව , මැණික් කටුව හෝ අතෙහි සිදුරක් හරහා ඔබේ රැඩිර නාල එකකට ඇතුල් කරනු ලැබේ. මෙය X-ray වීඩියෝවක් භාවිතයෙන් බලපෑම ලක්වු භර්ද නාල වෙත යොමු කෙරේ.
🔆කැතීටරය ඇති විට, බලපෑමට ලක් වූ හර්ද නාල දිගේ තුනී වයරයක් යවනු ලැබේ, හර්ද නාල බලපෑමට ලක් වූ කොටස වෙත කුඩා බැලූනයක් ලබා දෙයි. මෙය පසුව හර්ද නාල පුලුල් කිරීම සඳහා පුම්බා, නාල වල බිත්තියට එරෙහිව මේද තැන්පතු මිරිකා හැරීම නිසා වාතය මුදා හරින ලද බැලූනය ඉවත් කළ විට රුධිරය වඩාත් නිදහසේ ගලා යයි.
🔆ස්ටෙන්ට් භාවිතා කරන්නේ නම්, එය ඇතුල් කිරීමට පෙර බැලූනය වටා ඇත. බැලූනය පිම්බෙන විට ස්ටෙන්ට් ප්රසාරණය වන අතර බැලූනය පිම්බීමෙන් සහ ඉවත් කළ විට එම ස්ථානයේම පවතී.
🔆හර්ද ඇන්ජියෝප්ලාස්ටි සඳහා සාමාන්යයෙන් මිනිත්තු 30 සිට පැය 2 දක්වා ගත වේ. ඔබ ඇන්ජිනා සඳහා ප්රතිකාර කරන්නේ නම්, ඔබට සාමාන්යයෙන් එදිනම හෝ ඔබ ක්රියා පටිපාටියෙන් පසු දිනට පසුව නිවසට යාමට හැකි වනු ඇත. ඔබට අවම වශයෙන් සතියක්වත් බර ඉසිලීම, වෙහෙසකර ක්රියාකාරකම් සහ රිය පැදවීම වළක්වා ගත යුතුය.
🔆ඔබ හෘදයාබාධයකින් රෝහල් ගත කර ඇත්නම්, නිවසට යාමට පෙර ඇන්ජියෝප්ලාස්ටි ක්රියාවලියෙන් පසු ඔබට දින කිහිපයක් රෝහලේ සිටිය යුතුය
🔆මෙහිදි ශරීරයේ විශාල කැපීම් සිදු නොකරන බැවින්, එය සාමාන්යයෙන් බොහෝ මිනිසුන් තුළ ආරක්ෂිතව සිදු කරනු ලැබේ. වෛද්යවරුන් මෙය හඳුන්වන්නේ සියුම් ප්රතිකාර ක්රමයක් ලෙසය.
🔆හර්ද ඇන්ජියෝප්ලාස්ටි වලින් බරපතල සංකූලතා ඇතිවීමේ අවදානම සාමාන්යයෙන් ඉතා අඩුය ,
✡️බොහෝ හර්ද නාල අවහිර වී පටු වී ඇත්නම් හෝ ඔබේ භර්ද නාල වල ව්යුහය අසාමාන්ය නම්, මෙය සිදු කිරිමට නොහැක , එවිට හර්ද නාල බයිපාස් බද්ධ කිරීමක් සදහා යා යුතුය
✡️හර්ද නාල ඇන්ජියෝප්ලාස්ටි මගින් කලින් පටු වූ හෝ අවහිර වූ හර්ද නාල හරහා රුධිර ගමන් කිරීම බෙහෙවින් වැඩි කරයි. පපුවේ වේදනාව සාමාන්යයෙන් අඩු විය යුතුය. ඔබට ව්යායාම කිරීමට වඩා හොඳ හැකියාවක් තිබිය හැක.
🔯ඇන්ජියෝප්ලාස්ටි සහ ස්ටෙන්ටින් කිරීමෙන් ඔබේ හෘද රෝග සම්පූර්ණයෙන්ම පහව යන බවක් අදහස් නොවේ. ඔබ සෞඛ්ය සම්පන්න ජීවන රටාවක් පවත්වා ගෙන යාමට සහ ඔබේ වෛද්යවරයා විසින් නියම කරන ලද පරිදි ඖෂධ ලබා ගැනීමට අවශ්ය වනු ඇත.
🔯ඔබට හර්ද ඇන්ජියෝප්ලාස්ටි කිරීමට පෙර තිබූ පපුවේ වේදනාව හෝ හුස්ම හිරවීම වැනි රෝග ලක්ෂණ ඇත්නම්, ඔබේ වෛද්යවරයා හමුවන්න. ඔබට විවේකයේදී පපුවේ වේදනාවක් ඇත්නම් හෝ නයිට්රොග්ලිසරින්(දිව යට තියන පෙති) වලට ප්රතිචාර නොදක්වන වේදනාවක් ඇත්නම්, වෛද්යවරයා හමුවන්න .
🔯ඇන්ජියෝප්ලාස්ටි කිරීමෙන් පසු ඔබේ හදවත නිරෝගීව තබා ගැනීමට, ඔබ කළ යුත්තේ:
🔆දුම්පානය නතර කරන්න
🔆ඔබේ කොලෙස්ටරෝල් මට්ටම අඩු කරන්න
🔆සංතෘප්ත මේදය අඩු සෞඛ්ය සම්පන්න ආහාර වේලක් ගන්න
🔆නිරෝගී බරක් පවත්වා ගන්න
🔆දියවැඩියාව සහ අධි රුධිර පීඩනය වැනි වෙනත් තත්වයන් පාලනය කරන්න
🔆නිතිපතා ව්යායාම කරන්න
🔆ඔබේ වෛද්යවරයා විසින් නියම කර ඇති පරිදි ඖෂධ ලබා ගන්න
✅✅සාර්ථක ඇන්ජියෝප්ලාස්ටි යන්නෙන් අදහස් වන්නේ ඔබට හර්ද නාල බයිපාස් සැත්කමක් සිදු කිරීමට අවශ්ය නොවන බවයි,
කායික රොග පිලිබද විශේෂඥ වෛද්ය
බන්දුල සත්කුමර