19/10/2022
Bond (ငွေတိုက်စာချုပ်) ဆိုတာဘာလဲ❓
နိုင်ငံတိုင်းမှာ အစိုးရရဲ့ ငွေချေးယူတဲ့ အဓိကနည်းလမ်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
ငွေတိုက်စာချုပ်ဆိုတာ ချေးယူသူနဲ့ ချေးငွေထုတ် ပေးသူကြားမှာ ငွေချေးသဘောတူညီချက်ယူတဲ့ စာချုပ်တစ်မျိုးပါ။
အစိုးရနဲ့ ကုမ္ပဏီတွေက ငွေချေးယူဖို့အတွက် ငွေတိုက်စာချုပ်တွေပြုလုပ်ပြီး ပြည်သူတွေ၊တစ်ခြားသော ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှု ကုမ္ပဏီ အကြီးကြီးတွေမှာ ရောင်းချလေ့ရှိပါတယ်
တခြားချေးငွေတွေလိုပဲ ငွေတိုက်စာချုပ်မှာလည်း သက်တမ်းကာလရှိပါတယ်။ သက်တမ်းကာလဆိုတာ ငွေတိုက်စာချုပ်ပြုလုပ်သူက ငွေတိုက်စာချုပ်ပိုင်ရှင်ကို ပြန်ဆပ်ဖို့အတွက် သဘောတူ သတ်မှတ် ထားတဲ့နေ့ကိုဆိုလိုတာပါ
Bond မှာ (၄)မျိုးရှိတယ်
1.Treasury security Bond
2.Corporate Bond
3.Municipal Bond
4.Zero Coupon Bond
1.Treasure Security Bond ဆိုတာ အစိုးရက ငွေလိုလို့ထုတ်ရောင်းစာချုပ်တစ်မျိုး
သူ့မှာအတိုးနှုန်းရှိတယ်။သူ့ရဲ့ အတိုးနှုန်းက ဗဟိုဘဏ်ထက် အနည်းဆုံး 2% ပိုများတယ်။အာမခံချက် အပြည့်ရှိတယ်။
2.Corporate Bond
ပုပ္ဂလိက ကုပ္မဏီတစ်ခုက ထုတ်ရောင်းတာ။သူမှာ အာမခံချက်မရှိဘူး။ကုမ္ပဏီ အရှုံးပေါ်သွားခဲ့ရင် ဝယ်ထားတဲ့ Bond က လုံးဝအရှုံးပဲ။ဒါပေမယ့် သူရဲ့ အတိုးနှုန်းက တစ်ခြားသော Bond တွေထက် အတိုးနှုန်း ပိုများတယ်။
3.Municipal Bond
အစိုးရက ပြန်ပြီးခံစားခွင့်ရတဲ့နေရာတွေမှာ ထုတ်ရောင်းတဲ့ စာချုပ်တစ်မျိုး (ပန်းခြံ/လေယာဥ်ကွင်း/ကစားကွင်း စသဖြင့်...)
4.Zero Coupon Bond
ဒီBond က အတိုးနှုန်းခံစားခွင့်မရှိဘူး။ဒါပေမယ့် ဒီစာချုပ်တွေမှာ အမြင်တန်ဖိုး (face value သို့ par value) ဆိုပြီး ရှိပါတယ်။ဥပမာဆိုကြပါဆို့ စာချုပ်တန်ဖိုးက သိန်း ၁၀၀ ဆိုရင် ဝယ်တဲ့အခါ သိန်း ၉၀ ပဲပေးရပြီး သက်တမ်းပြည့်လို့ပြန်ပေးတဲ့အခါ သိန်း၁၀၀ အပြည့်ရတယ်။
ငွေတိုက်စာချုပ်တွေက ရံဖန်ရံခါ(ဥပမာ- ၆ လတစ်ခါ) အတိုးကိုကာလသတ်မှတ်ပေးပါတယ်။ ဒါကို ကူပွန်လို့ ခေါ်ပါတယ်။
တစ်ချို့ ငွေတိုက်စာချုပ်တွေက အတိုးမပေးပေမယ့် အမြင်တန်ဖိုးကို လျော့ဈေးနဲ့ ရောင်းပေးတာမျိုးရှိပါတယ်။ ချေးငွေထုတ်ပေးသူတွေက အတိုးမရတဲ့အချိန်မျိုးဆိုရင် ဒီနည်းနဲ့ ငွေဝင်ရအောင်လုပ်ကြရပါတယ်။
**အစိုးရငွေတိုက်စာချုပ်**
ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှာရှိတဲ့ (တိုင်း/ပြည်နယ်အဆင့်/နိုင်ငံတော်အဆင့်) အစိုးရအဖွဲ့အသီးသီးက ငွေချေးယူဖို့အတွက် အစိုးရငွေတိုက်စာချုပ်တွေကို ပြုလုပ်လေ့ရှိပါတယ်။
နိုင်ငံတော်အဆင့် အစိုးရအဖွဲ့များရဲ့ ငွေတိုက်စာချုပ်များကို နိုင်ငံ့ငွေတိုက်စာချုပ် (Sovereign Bonds) လို့ ခေါ်ပါတယ်။
အမေရိကန်အစိုးရငွေတိုက်စာချုပ်
တွေ့ရအများဆုံး နိုင်ငံငွေတိုက်စာချုပ် US Treasuries လို့ခေါ်တဲ့ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရဲ့ ငွေတိုက်ငွေချေးသက်သေခံလက်မှတ်တွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
US Treasuries မှာ အမျိုးအစား (၄) မျိုး ရှိပါတယ်။
(၁) US Treasury Bills or T-Bills : သက်တမ်း ၁ နှစ် (သို့) ၁ နှစ်အောက်၊ ကူပွန်မရှိ(အတိုးမရှိ)၊ လျော့ဈေးဖြင့် ရောင်းသည်။
(၂) US Treasury Notes or T-Notes : သက်တမ်း ၂၊ ၃၊ ၅၊ ၇ (သို့) ၁၀ နှစ်၊ ၆ လ တစ်ခါ ကူပွန်ပေးသည်။
(၃) US Treasury Bonds or T-Bonds : သက်တမ်း ၃၀ နှစ်၊ ၆ လတစ်ခါ ကူပွန်ပေးသည်။
(၄) US Treasury Inflation Protected Security or TIPS : သက်တမ်း ၅၊ ၁၀ (သို့) ၃၀ နှစ်၊ စားသုံးသူအညွှန်းကိန်း (CPI) အပေါ်မူတည်ပြီး ငွေကြေးဖေါင်းပွမှုအတွက် ငွေရင်းကိုညှိပေးသည်၊ ၆ လတစ်ခါ ကူပွန်ပေးသည်။
မြန်မာအစိုးရငွေတိုက်စာချုပ်များ
မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရမှထုတ်တဲ့ ငွေတိုက်စာချုပ်တွေကို ငွေတိုက်စာချုပ် (Treasury Bonds) သို့မဟုတ် ငွေတိုက်လက်မှတ် (Treasury Bills) လို့ ခေါ်ပါတယ်။
မြန်မာ့ငွေတိုက်လက်မှတ်နဲ့ ငွေတိုက်စာချုပ်တွေကို စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေး နှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန (MOPFI) ရဲ့ ငွေတိုက်ဦးစီးဌာနမှ စီမံခန့်ခွဲပါတယ်။
နိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် CBM က အေးဂျင့်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ပြီး ငွေတိုက်စာချုပ်များကို ရောင်းချပေးပါတယ်။
**ငွေတိုက်လက်မှတ်ဆိုတာဘာလဲ?**
မြန်မာငွေတိုက်လက်မှတ်ဆိုတာကတော့ အစိုးရက သက်တမ်းတို ချေးယူခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
ငွေတိုက်လက်မှတ်တွေက သက်တမ်း (၁) နှစ်အထိ ရှိတတ်ပါတယ်။ ပုံမှန်အားဖြင့်တော့ သက်တမ်း ၃ လ၊ ၆ လ သို့မဟုတ် ၁ နှစ်ပါ။
ငွေတိုက်လက်မှတ်တွေက ကူပွန်မပေးတဲ့ ငွေတိုက်စာချုပ်ပါ။ အတိုးလည်း မပေးပါဘူး။ ဒီအစား အမြင်တန်ဖိုးကို ဈေးလျော့ပြီး ရောင်းချပေးပါတယ်။
**ငွေတိုက်စာချုပ်ဆိုတာဘာလဲ?**
မြန်မာ့ငွေတိုက်စာချုပ်ဆိုတာ အစိုးရမှ သက်တမ်းရှည် ချေးယူခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
ငွေတိုက်စာချုပ်တွေရဲ့သက်တမ်းက အနည်းဆုံး ၁ နှစ် ရှိပါတယ်။ ပုံမှန်အားဖြင့် သက်တမ်းက ၂၊ ၃ သို့မဟုတ် ၅ နှစ် ဖြစ်ပါတယ်။
ငွေတိုက်စာချုပ်က မေလ ၁၅ ရက် နဲ့ နိုဝင်ဘာလ ၁၅ ရက်မှာ ၆ လ တစ်ခါ ကူပွန် ပေးပါတယ်။
ကူပွန်အတွက် ၂၀၂၀ မေလရဲ့ အတိုးနှုန်းကတော့ တစ်နှစ်လျှင် ၇.၂၅% မှ ၇.၅၀% ထိ ဖြစ်ပါတယ်။
ငွေတိုက်စာချုပ်တွေကို အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် တစ်လတစ်ခါ အင်္ဂါနေ့တွေမှာ လေလံတင်ပြီး ရောင်းချလေ့ရှိပါတယ်။
ငွေတိုက်လက်မှတ်နဲ့ ငွေတိုက်စာချုပ်တွေကို လေလံပွဲပြီးတဲ့အခါ အစုလေးတွေခွဲပြီး အမြင်တန်ဖိုး သိန်း ၁၀၀ ကျပ် မှ စတင်၍ လွဲပြောင်းရောင်းချလေ့ရှိတယ်
***အစိုးရငွေတိုက်စာချုပ်တွေကိုဘယ်သူတွေဝယ်လဲ?***
မြန်မာနိုင်ငံမှာတော့ မှတ်ပုံတင်ထားတဲ့ ဘဏ္ဍာရေးအဖွဲ့အစည်းများကသာ ငွေတိုက်စာချုပ်နဲ့ ငွေတိုက်လက်မှတ် လေလံပွဲများမှာ တိုက်ရိုက်ပါဝင် ဈေးပြိုင်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
အဓိကဝယ်ယူသူတွေကတော့ အစိုးရဘဏ်များ၊ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များနဲ့ အာမခံကုမ္ပဏီများ ပါဝင်ပါတယ်။
ပုဂ္ဂလိကပိုင်ကုမ္ပဏီများနဲ့ အခြားတဦးချင်းပုဂ္ဂိုလ်တွေအနေနဲ့ကတော့ အကျိုးဆောင်များရဲ့ အကူအညီနဲ့ လေလံပွဲတွေမှာ ပါဝင်ခွင့် ရနိုင်ပါတယ်။ ဒီလိုဝန်ဆောင်မှုတွေကို အချို့သော လိုင်စင်ရချေးငွေသက်သေခံလက်မှတ်ကုမ္ပဏီများက ဝန်ဆောင်မှုပေးလေ့ရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အမြင်တန်ဖိုးက သိန်း ၅၀၀၀ ဖြစ်တဲ့အတွက် ဒီလိုတစ်ဦးချင်းဝယ်ယူမှုကတော့ ရှားပါတယ်။
ဗဟုသုတရမယ်လို့မျှော်လင့်ပါတယ်ဗျ
