20/05/2026
RAMAI KELIRU: APA BEZA HIBAH DENGAN JANJI NAK BAGI HIBAH?
Sebab selalu sangat nampak orang tersalah faham tentang dua benda ni, hari ni saya nak kongsi sikit ilmu ringkas tapi penting untuk perancangan harta kita.
Dalam bab pengurusan harta Islam, ada beza besar antara Hibah dengan Al-Wa’du lil Hibah (Janji untuk menghibah). Bunyi macam dekat, tapi kesan undang-undang dia langit dengan bumi.
Senang faham, kita tengok perbezaan ni:
1. Hibah (Dah Selesai Akad)
Hibah ni maksudnya proses pemberian harta tu dah sah, lengkap, dan mengikat.
Situasi:
“Hari ni saya serahkan rumah ini sebagai hibah kepada kamu." Dokumen ditandatangani, urusan tukar milik diproses.
Kesan:
Harta tu serta-merta (atau mengikut terma amanah) dah keluar daripada hak milik kita dan bertukar menjadi hak milik penerima.
Kalau bawa ke Mahkamah Syariah:
Dokumen hibah yang lengkap sangat kuat untuk mahkamah terus sahkan hak milik.
2. Al-Wa’du lil Hibah (Baru Janji)
Yang ni p**a bukan kontrak hibah lagi, tapi baru bertaraf JANJI sepihak di masa hadapan.
Situasi:
“Nanti kalau abang dah habis bayar utang rumah ni dengan bank, abang akan hibahkan pada sayang."
Kesan:
Masa janji tu dibuat, tiada apa-apa pindah milik harta yang berlaku. Rumah tu masih 100% milik penuh si abang.
Kalau bawa ke Mahkamah Syariah:
Janji tetap janji. Dari sudut agama wajib ditepati. Tapi dari sudut undang-undang, ia belum automatik jadi hibah yang sah selagi akad hibah yang sebenar belum dibuat kemudian hari. Mahkamah perlukan pembuktian lain untuk tengok sama ada janji tu boleh dikuatkuasakan atau tidak.
Macam Hadis Kisah Sahabat Nabi
Nak lagi jelas, ingat kisah sahabat Nabi, Jabir RA. Rasulullah SAW pernah janji pada Jabir:
“Aku AKAN berikan kepadamu sebanyak ini (tiga genggaman wang) apabila wang dari Bahrain sampai kepadaku."
Tapi ditakdirkan Nabi SAW wafat sebelum wang tu tiba. Bila wang tu sampai zaman Khalifah Abu Bakr RA, Abu Bakr yang tolong tunaikan janji tersebut bagi pihak kerajaan.
Kes ni dikira Al-Wa’du lil Hibah (Janji). Masa Nabi bersabda, ia baru satu janji (sebab barang belum ada & belum berserah). Ia hanya bertukar menjadi 'pemberian sebenar' bila Abu Bakr serahkan wang tu kepada Jabir.
Kenapa Instrumen "Janji" Ni Wujud?
Biasanya korporat atau perunding harta gunakan instrumen janji (wa'ad) ni untuk kes-kes tertentu.
Contohnya:
1. Rumah masih ada gadaian bank:
Dibuat janji dulu, bila habis bayar atau berlaku kematian, baru hibah sebenar berkuat kuasa.
2. Syarat Ruqba (Hibah bersyarat):
Lepas hibah utama selesai (Tamam Hibah), penerima p**a buat janji (Wa'ad) p**angkan balik harta tu kalau ditakdirkan dia meninggal dulu sebelum pemberi asal.
Kesimp**annya:
Jangan sekadar bersandar pada perkataan "Saya janji nak bagi...". Kalau nak harta tu selamat dan sah dari segi undang-undang, pastikan ia disusuli dengan dokumen akad Hibah yang lengkap dan sempurna.
Semoga bermanfaat!
