07/08/2025
Pinawalang-bisa ng ang pagbebenta ng dalawang lote dahil alam ng bumibili na hindi ang nagbebenta ang tunay na may-ari ng ari-arian.
Sa Desisyon na isinulat ni Associate Justice Maria Filomena D. Singh, kinansela ng Ikatlong Dibisyon ng Korte Suprema ang pagbebenta ni Bayani S. Cerilla (Cerilla) kay Edward C. Ciacho (Ciacho). Natuklasan ng korte na alam ni Ciacho na ang mga ipinagbiling ari-arian ay hindi pagmamay-ari ni Cerilla.
Ang kaso ay kinasasangkutan ng dalawang bahagi ng lupa sa Tacloban City na minana ni Adolfo T. De Guia (De Guia). Nang malapit nang ma-remata ang mga ari-arian dahil sa hindi pa nababayarang utang, humingi siya ng tulong kay Cerilla para bayaran ang pagkakasangla. Pinirmahan nila ang isang deed of sale, at ang mga titulo ng lupa ay inilipat sa pangalan ni Cerilla.
Makalipas ang ilang buwan, pumirma sila ng panibagong kasunduan para muling ibenta ang lupa kay De Guia. Para protektahan ang kanyang mga karapatan sa ilalim ng bagong kasunduang ito, naghain si De Guia ng adverse claim sa mga titulo.
Nang maglaon, pumasok sila sa isa pang kasunduan kung saan bibilhin ni Cerilla ang mga ari-arian mula kay De Guia sa halagang 15 milyong Piso sa kondisyong mapaaalis muna ni De Guia ang mga iligal na naninirahan sa mga lupain. Bilang paunang bayad ay nagbigay si Cerilla ng 1.675 milyong Piso kay De Guia.
Nang mabigo si De Guia na paalisin ang mga iligal na naninirahan, nangutang si Cerilla kay Ciacho, kung saan ang mga ari-arian ang naging kolateral. Gayunpaman, hindi mabayaran ni Cerilla ang utang, kaya hiniling ni Ciacho kay Cerilla na pumirma ng deed of sale sa mga ari-arian. Pumayag si Cerilla, ngunit hiniling kay Ciacho na huwag ilipat ang mga ari-arian sa kanyang pangalan.
Sa kabila nito, nirehistro ni Ciacho ang mga lupa sa kanyang pangalan. Nang malaman ito ni De Guia, nagsampa siya ng kaso sa Regional Trial Court (RTC) upang mapawalang-bisa ang pagbebenta.
Pinaboran ng RTC at Court of Appeals si De Guia. Walang kapangyarihan si Cerilla na ibenta ang mga ari-arian dahil isa lamang siyang "accommodation party," o isang taong tumulong sa mga papeles ngunit hindi siya ang tunay na may-ari. Hindi rin inosente si Ciacho dahil alam niyang may legal na pag-aangkin si De Guia sa mga ari-arian.
Sumang-ayon ang Korte sa desisyon ng RTC at CA na walang tunay na intensyon na ilipat ang pagmamay-ari mula kay De Guia patungo kay Cerilla. Kahit na nailipat na ang mga titulo ng lupa sa kanyang pangalan, hindi kumilos si Cerilla na parang siya ang may-ari ng mga lupa.
Sa ilalim ng Civil Code, dapat sumang-ayon ang mga partido sa ginawang pagbebenta para masabing may bisa ito. Ang mga naging aksyon ng mga partido sa panahon at pagkatapos ng kasunduan ay maaaring magsilbing batayan para matukoy ang kanilang layunin. Ang nagbebenta ay dapat din ang may-ari ng ari-arian o may awtoridad na magbenta.
Sa sitwasyong ito, ang muling pagbebenta ng mga ari-arian mula kay Cerilla tungo kay De Guia sa loob ng maikling panahon, gayundin ang paghiling ni Cerilla kay Ciacho na huwag irehistro ang mga ari-arian sa ilalim ng kanyang pangalan, ay nagpapahiwatig na walang intensyon si De Guia na ilipat ang pagmamay-ari ng mga ari-arian.
Dagdag pa ng Korte, hindi maaaring magpanggap si Ciacho na isang inosenteng mamimili dahil alam niya ang katotohanan na dapat ay nagdulot ng pagdududa tungkol sa pagmamay-ari ni Cerilla sa mga lupain. Alam niya ang naunang bentahan sa pagitan nina De Guia at Cerilla at ang legal na pag-angkin ni De Guia na nakasulat sa mga titulo.
Basahin ang kabuuan ng Press Release sa https://sc.judiciary.gov.ph/sc-no-valid-sale-if-buyer-knows-seller-is-not-true-owner/
Basahin ang kabuuan ng Desisyon sa https://sc.judiciary.gov.ph/259051-edward-c-ciacho-vs-spouses-adolfo-t-de-guia-and-fe-alma-v-de-guia-et-al/
Basahin ang hiwalay na concurring opinion ni Associate Justice Alfredo Benjamin Caguioa sa https://sc.judiciary.gov.ph/259051-separate-concurring-opinion-justice-alfredo-benjamin-s-caguioa/
Sumunod sa Credit Attribution Policy ng SC PIO: https://sc.judiciary.gov.ph/credit-attribution-policy/.