26/09/2023
Cel i charakter zaświadczenia A1
Podstawowym celem zaświadczenia A1 jest potwierdzenie podlegania systemowi zabezpieczenia społecznego państwa, które wydało taki dokument. W praktyce oznacza to, że osoba która posiada zaświadczenie nie jest objęta systemem zabezpieczenia społecznego państwa miejsca wykonywania pracy (najemnej lub na własny rachunek). Taka osoba jest ubezpieczona w państwie, w którym zostało wydane to zaświadczenie.
Instytucja, która wydaje A1 ma obowiązek rzetelnie ocenić fakty mające znaczenie dla ustalenia ustawodawstwa właściwego. Ocenę warunków do wydania zaświadczenia ZUS przeprowadza na podstawie regulacji, które wynikają z przepisów unijnych oraz orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Osoba, która składa wniosek o zaświadczenie A1 powinna przekazać informacje, dokumenty lub dowody niezbędne do ustalenia właściwego ustawodawstwa (art. 3 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 284 z 30.10.2009 r., str. 1, z późn. zm.), zwane dalej „rozporządzeniem nr 987/2009”.
Zaświadczenie A1 ZUS wydaje na wniosek zainteresowanego (pracownika, osoby wykonującej pracę na własny rachunek) lub pracodawcy.
Od 1 kwietnia 2022 r. w świetle art. 83e ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ZUS wydaje zaświadczenia A1 na wnioski klientów składane drogą elektroniczną przez PUE ZUS. W odpowiedzi na wniosek, klient otrzymuje zaświadczenie A1 w formie dokumentu elektronicznego opatrzonego odpowiednim podpisem elektronicznym, na swój profil na PUE.
Wydruk tak otrzymanego dokumentu ma taką samą moc dowodową jak zaświadczenie A1 wydane w tradycyjnej formie, tj. papierowej.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych udostępnił zaktualizowaną wersję poradnika Jak otrzymać zaświadczenie A1. Można go pobrać w całości w formacie pdf klikając w link.
W szczególnych okolicznościach dopuszczalne jest złożenie wniosku w formie papierowej, co jednak dotyczy sytuacji wyjątkowych, w których złożenie wniosku drogą elektroniczną nie jest możliwe (np. awaria sieci internetowej, klęska żywiołowa, czy nieprawidłowe działanie systemu informatycznego). W pozostałych, tj. zwykłych sytuacjach, wnioski należy składać wyłącznie przez PUE.
Zaświadczenie A1 wydane przez instytucję jednego państwa członkowskiego jest wiążące dla instytucji oraz służb zatrudnienia innych państw członkowskich, tak długo jak nie zostanie wycofane lub uznane za nieważne (art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 987/2009). Zatem osoba, która posiada zaświadczenie A1, nie może zostać objęta ustawodawstwem innego państwa członkowskiego bez wycofania z obrotu prawnego lub unieważnienia tego zaświadczenia.
Źródło: ZUS.pl
