14/05/2026
🚨 Zatrudniasz osoby do 26. roku życia na umowie zleceniu? Sprawdź ich status ucznia lub studenta.
Okres obron dyplomowych to moment, w którym w rozliczeniach kadrowo-płacowych bardzo łatwo o kosztowny błąd.
Zwolnienie z opłacania składek społecznych i zdrowotnych za zleceniobiorcę do 26. roku życia może być dużą oszczędnością, ale jest ściśle związane z posiadaniem przez tę osobę statusu ucznia lub studenta.
Wielu przedsiębiorców błędnie zakłada, że status studenta zawsze wygasa dopiero z końcem roku akademickiego, czyli 30 września. To niebezpieczne uproszczenie.
Zgodnie z ustawą, prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz stanowiskiem ZUS, liczą się konkretne daty.
👉 Kiedy zleceniobiorca traci status studenta?
✅ Standardowo — w dniu złożenia egzaminu dyplomowego, czyli np. obrony pracy licencjackiej, inżynierskiej lub magisterskiej.
✅ Kierunki lekarskie, lekarsko-dentystyczne i weterynaria — w dniu złożenia ostatniego egzaminu wymaganego programem studiów.
✅ Skreślenie z listy studentów — zgodnie z datą skutecznego skreślenia wskazaną przez uczelnię.
Jakie są zatem najczęstsze pułapki kadrowe?
❌ Luka między studiami I i II stopnia
Jeśli zleceniobiorca broni licencjat w czerwcu, a studia magisterskie rozpoczyna od października, to w okresie między ukończeniem studiów I stopnia a ponownym uzyskaniem statusu studenta może nie korzystać ze zwolnienia składkowego. W tym czasie należy ustalić obowiązek ubezpieczeń na zasadach ogólnych.
❌ Studia podyplomowe i doktoranckie
Uczestnicy studiów podyplomowych i doktoranckich, nawet jeśli nie ukończyli 26 lat, nie są uznawani przez ZUS za „studentów" dla celów zwolnienia składkowego przy umowie zlecenia.
❌ Maturzyści
Co do zasady zachowują status ucznia do 31 sierpnia. Jeśli przedstawią zaświadczenie o przyjęciu na studia, dla celów ZUS mogą być traktowani jak uczniowie do 30 września.
👉Od momentu utraty statusu studenta należy ustalić obowiązek ubezpieczeń na zasadach ogólnych.
W praktyce oznacza to konieczność sprawdzenia, czy zleceniobiorcę należy zgłosić do ZUS na formularzu:
ZUS ZUA — jeśli podlega ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu,
ZUS ZZA — jeśli podlega wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu.
Na zgłoszenie masz 7 dni od dnia powstania obowiązku ubezpieczeń.
Brak prawidłowego zgłoszenia może oznaczać konieczność zapłaty zaległych składek wraz z odsetkami.
❗️Ważne:
Zwolnienie składkowe dla uczniów i studentów do 26. roku życia to nie to samo co ulga PIT dla młodych. Ulga podatkowa do 26. roku życia rządzi się odrębnymi zasadami i nie zawsze zależy od statusu studenta.
Szukasz biura, które zadba o Twoje procesy kadrowe, płacowe i księgowe?
📲 Napisz do nas w wiadomości prywatnej. Zadbamy o finanse Twojej firmy i Twój spokój.