26/08/2026
📝 Obowiązek przekazywania danych z ksiąg rachunkowych w formie Jednolitego Pliku Kontrolnego dla podatku dochodowego od osób prawnych (JPK_KR_PD oraz JPK_ST_KR) objął w 2025 r. największe podmioty, a od 1 stycznia 2026 r. szeroki krąg podatników CIT i spółek niebędących osobami prawnymi. Pierwsze miesiące obowiązywania nowych reguł ujawniły szereg trudności technicznych i interpretacyjnych. Poniżej omawiamy najczęściej spotykane problemy oraz sposób ich rozwiązania w świetle aktualnych wyjaśnień Ministerstwa Finansów i stanowisk KIS.
👥 1. Kto jest objęty obowiązkiem JPK_CIT od 2026 r.?
📋 Od 1 stycznia 2026 r. obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych przy użyciu programów komputerowych oraz przekazywania ich w formie ustrukturyzowanej obejmuje: • podatników CIT prowadzących pełne księgi rachunkowe, których rok podatkowy pokrywa się z kalendarzowym; • spółki niebędące osobami prawnymi (m.in. spółki komandytowe, jawne), które prowadzą księgi rachunkowe; • podatników PIT prowadzących pełne księgi rachunkowe i składających JPK_V7M (tj. czynnych podatników VAT).
📂 Plik JPK_KR_PD zawiera dane z ksiąg rachunkowych zaklasyfikowane według kont syntetycznych i analitycznych, wraz z informacjami o podatkowej kwalifikacji poszczególnych pozycji. Plik JPK_ST_KR to ewidencja środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych. Termin przekazania, zgodnie z omówionym wcześniej projektem nowelizacji, zostanie przesunięty do końca siódmego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego (dla roku 2025 będzie to 31 lipca 2026 r.).
⚙️ 2. Najczęstsze błędy techniczne
🧩 Błędna struktura planu kont: Najczęściej zgłaszanym problemem jest niezgodność struktury kont analitycznych stosowanych przez podatnika ze schematem wymaganym przez Ministerstwo Finansów. JPK_KR_PD wymaga podania kodu konta w określonym formacie, dlatego systemy finansowo-księgowe stosujące własne niestandardowe numeracje kont wymagają mapowania lub eksportu z przekształceniem danych.
🏷️ Brak oznaczenia podatkowego pozycji: Plik musi zawierać informację, czy dana pozycja ksiąg stanowi koszt uzyskania przychodu (KUP), przychód podatkowy czy pozycję neutralną podatkowo. Wiele systemów nie generuje tych oznaczeń automatycznie, co wymaga ręcznego uzupełnienia lub modyfikacji systemu FK.
🏗️ Błędy w ewidencji środków trwałych (JPK_ST_KR): Problemem jest rozbieżność między wartością bilansową a podatkową środków trwałych, która nie była dotychczas ewidencjonowana w sposób umożliwiający bezpośredni eksport do formatu JPK. Wiele podmiotów prowadzi oddzielne tabele amortyzacyjne dla celów bilansowych i podatkowych, dlatego konieczne jest ich właściwe powiązanie.
❓ 3. Wątpliwości interpretacyjne
📖 Ministerstwo Finansów i Dyrektor KIS wydają interpretacje wyjaśniające wybrane wątpliwości. Do najistotniejszych należą:
🔄 Zakres ujęcia transakcji wewnętrznych (np. rozliczeń między oddziałami) – w świetle dotychczasowych wyjaśnień rozliczenia wewnętrzne niebędące zdarzeniami podatkowymi nie muszą być oznaczane podatkowo, ale powinny znaleźć się w pliku w odpowiedniej pozycji kont.
📑 Sposób ujęcia rezerw i rozliczeń międzyokresowych – rezerwy bilansowe niestanowiące kosztów podatkowych powinny być wyraźnie oznaczone jako pozycje neutralne. Nieprawidłowe oznaczenie naraża podatnika na zakwestionowanie kosztów przez organ kontrolny.
💰 Ujęcie podatku odroczonego – aktywa i rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego wymagają odrębnego oznaczenia, które w wielu systemach nie jest generowane automatycznie.
✅ 4. Rekomendacje dla podatników przed terminem złożenia JPK_CIT
⏳ Podatnicy, którzy nie złożyli jeszcze JPK za rok 2025, mają czas do 31 lipca 2026 r. Warto w tym czasie:
🔍 Przeprowadzić pełny przegląd struktury planu kont pod kątem zgodności ze schematem JPK_KR_PD.
✔️ Zweryfikować kompletność i poprawność oznaczeń podatkowych w systemie FK, zwłaszcza w zakresie kosztów niestanowiących kosztów uzyskania przychodów (NKUP).
📋 Sprawdzić spójność ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych z wymogami JPK_ST_KR.
🧪 Wykonać testowy eksport danych i zweryfikować plik w walidatorze Ministerstwa Finansów przed finalnym złożeniem.
🚀 JPK_CIT jest jednym z kluczowych elementów cyfryzacji systemu podatkowego. Choć wiąże się z jednorazowym wysiłkiem dostosowawczym, w dłuższej perspektywie umożliwia szybszą i bardziej przewidywalną obsługę ewentualnych kontroli. Organy podatkowe mają bowiem dostęp do ustrukturyzowanych danych, co ogranicza zakres żądań o dodatkowe dokumenty.