12/12/2025
Dylematy księgowego: czy tworzyć nowe konta, czy wprowadzać dodatkowe automatyzacje w systemach z wykorzystaniem kont pozabilansowych?
JPK_KR_PD: czy nowoczesne ERP ma udawać ręczny plan kont z lat 90?
Jako biegły rewident codziennie analizuję duże pliki JPK_KR. Większość obecnie udostępnianych plików zawiera błędy‼️
W niektórych jednostkach wygenerowanie danych za 1 miesiąc trwa 20 h np. gdy występuje 55 tys. środków trwałych, finansowanych dotacjami i księgowanych detalicznie systemie ERP (w tle tysiące zapisów, rozbudowana analityka, wymiary, rozliczenia dotacji).
I w tym miejscu pojawia się problem podejścia fiskusa do znaczników w JPK_KR_PD⁉️
Rozporządzenie JPK_KR_PD wprowadza obowiązek uzupełnienia ksiąg o znaczniki identyfikujące konta według słownika określonego w rozporządzeniu (Dz. U. 2024 poz.1314)
MF w ramach Q&A (pyt. 138) dokonuje wykładni: „oznaczamy każde konto możliwie najszerzej”, a gdy na jednym koncie są zdarzenia pasujące do różnych znaczników, to należy je podzielić na grupy i przenieść na odrębne konta analityczne”
Efekt praktyczny: wymiary w ERP (KUP/NKUP) nie wystarczą, bo zamiast znacznika na poziomie zapisu/atrybutu, przedsiębiorcy zdaniem fiskusa powinni „produkować” tysiące nowych kont NKUP.
Dziś standardem w ERP jest konto 401 „Amortyzacja” wymiar: KUP/NKUP, dodatkowe wymiary: MPK, projekt, dotacja, źródło finansowania.
Wg nowych wymogów KUP/NKUP powinny być przypisane do konta analitycznego. Skala problemu rośnie wykładniczo: nie dlatego, że księgowość jest źle prowadzona, tylko dlatego, że ERP od lat rozdziela atrybuty transakcji wymiarami, a nie mnożeniem kont.
Dlaczego wykładnia MF jest ryzykowna merytorycznie⁉️
To jest wykładnia rozszerzająca: z obowiązku „uzupełnienia ksiąg o znaczniki” robi się praktycznie obowiązek przebudowy planów kont i modelu dekretacji.
Prowadzi to do sztucznego zwiększania liczby zapisów/ kont, a więc do większego ryzyka błędów, dłuższych zamknięć, większych kosztów IT i audytu (gorszej jakości danych przez „ręczne obejścia”, czy w końcu braku możliwości wygenerowania pliku‼️
‼️‼️W najbardziej gorącym okresie wdrażania KSEF i dorocznych obowiązków sprawozdawczych przedsiębiorcy stawiani są przed koniecznością przebudowy systemów w ramach przygotowań do raportowania JPK_KR_PD.
Co Ministerstwo Finansów powinno zrobić?
⁉️Dopuścić mapowanie znaczników z wymiarów ERP (KUP/NKUP) jako alternatywę i reguły eksportu, bez mnożenia kont.
⁉️Jeśli oczekuje się rozdziału na poziomie „jednorodnych grup”, to powinno dopuścić znacznik/atrybut na poziomie zapisu (albo oficjalnie wspieranego mechanizmu alokacji), a nie tylko na poziomie konta.
⁉️Wydać wiążące doprecyzowanie (albo zmienić rozporządzenie), zamiast przerzucać ciężar na przedsiębiorców i traktować Q&A jako substytut normy.
⁉️Dać realny okres przejściowy i testy na danych produkcyjnych (nie „na sucho”), bo skala danych (np. środki trwałe + dotacje) zabija wydajność generowania plików.
Jeżeli MF chce danych lepszej jakości, to tworzenie tysięcy kont NKUP jest drogą w przeciwnym kierunku: drożej, wolniej, z błędami‼️
Dolnośląska Krajowa Administracja Skarbowa
Stowarzyszenie Księgowych w Polsce
Stowarzyszenie Księgowych w Polsce Oddział Dolnośląski