19/05/2026
เราอาจจะเป็น 1 ในนั้น
สูงวัย "ล้มกระแทกพื้น" อย่าเพิ่งรีบพยุง!
เรียนรู้วิธีปฐมพยาบาลที่ถูกต้อง
เพื่อไม่ให้ “ความหวังดี” กลายเป็น “ซ้ำเติมอาการ”
เมื่อเราเห็นผู้สูงอายุที่เรารักล้มลงต่อหน้าต่อตา เชื่อว่าสัญชาตญาณแรกของลูกหลานทุกคนคือความตกใจและรีบวิ่งเข้าไปพยุงท่านให้ลุกขึ้นมานั่งหรือยืนทันทีใช่ไหมคะ แต่ทราบไหมคะว่าการทำแบบนั้นในทันทีอาจเป็นสิ่งที่อันตรายที่สุด เพราะโครงสร้างร่างกายของผู้สูงอายุนั้นเปราะบางกว่าวัยหนุ่มสาวมาก การรีบเคลื่อนย้ายโดยไม่ประเมินอาการก่อน อาจทำให้กระดูกที่ร้าวอยู่แล้วหัก หรือไปกดทับเส้นประสาทจนเกิดอันตรายร้ายแรงได้ค่ะ
วันนี้มาเรียนรู้วิธีรับมือที่ถูกต้องทีละขั้นตอน เพื่อให้คุณดูแลคนที่คุณรักได้อย่างปลอดภัยที่สุดกันค่ะ
1️⃣ ตั้งสติและ “ห้าม” เคลื่อนย้ายทันที
สิ่งแรกที่ต้องทำคือตั้งสติค่ะ อย่าเพิ่งรีบเข้าไปอุ้ม ดึงแขน หรือพยุงให้ลุกขึ้นนั่งเด็ดขาด ให้ท่านนอนอยู่ในท่าเดิมนิ่งๆ ไปก่อน เพราะผู้สูงอายุส่วนใหญ่มักมีภาวะกระดูกพรุนโดยไม่รู้ตัว แรงกระแทกเพียงเล็กน้อยก็อาจทำให้กระดูกสันหลังหรือกระดูกสะโพกหักได้ การขยับผิดท่าเพียงนิดเดียวอาจทำให้กระดูกที่หักไปทิ่มแทงอวัยวะภายใน หรือเคลื่อนไปกดทับเส้นประสาทจนเป็นอัมพาตได้ค่ะ
2️⃣ พูดคุยเพื่อประเมินสติและอาการบาดเจ็บ
เมื่อให้ท่านนอนนิ่งๆ แล้ว ให้ลองเรียกชื่อหรือถามคำถามง่ายๆ เพื่อเช็กว่าท่านยังมีสติดีอยู่ไหม เช่น “เจ็บตรงไหนบ้าง” หรือ “ขยับแขนขาได้ไหม” หากท่านยังพูดคุยรู้เรื่อง ให้สังเกตลักษณะการหายใจและสีหน้าว่ามีความเจ็บปวดรุนแรงหรือไม่ แต่หากหมดสติ ไม่มีการตอบสนอง ให้รีบเช็กการหายใจและเตรียมโทรสายด่วนทันทีค่ะ
3️⃣ สังเกตสัญญาณ “กระดูกหัก” ที่ต้องระวัง
จุดที่แตกหักได้ง่ายที่สุดในผู้สูงอายุคือ “สะโพก” และ “กระดูกสันหลัง” ค่ะ ให้คุณลองสังเกตดูขาของท่านโดยไม่ต้องไปจับดัดขานะคะ หากพบว่าขาข้างที่เจ็บมีลักษณะสั้นกว่าอีกข้าง ปลายเท้าบิดหมุนออกด้านนอก หรือท่านร้องเจ็บปวดรุนแรงที่ขาหนีบหรือสะโพกจนขยับไม่ได้ นี่คือสัญญาณของ “กระดูกสะโพกหัก” ซึ่งต้องได้รับการดูแลจากแพทย์ด่วนที่สุด ห้ามให้ลุกเดินลงน้ำหนักเด็ดขาดค่ะ
4️⃣ ตัดสินใจให้ความช่วยเหลือตามอาการ
เมื่อประเมินสถานการณ์แล้ว เราจะแบ่งการดูแลออกเป็น 2 กรณีดังนี้ค่ะ
🔹 กรณีบาดเจ็บรุนแรง หรือ สงสัยว่ากระดูกหัก: หากท่านบ่นปวดมาก ขยับตัวไม่ได้ หรือขาผิดรูป ให้โทร 1669 เรียกรถพยาบาลทันที ระหว่างรอรถ ห้ามเคลื่อนย้ายผู้ป่วย ให้ท่านนอนในท่าที่เจ็บน้อยที่สุด หากจำเป็นต้องปฐมพยาบาลแผลเลือดออก ให้ใช้ผ้าสะอาดกดห้ามเลือดไว้เบาๆ เท่านั้นค่ะ
🔹 กรณีรู้สึกตัวดีและไม่มีสัญญาณกระดูกหัก: หากท่านบอกว่าไหว ไม่เจ็บมาก ให้ท่านค่อยๆ ขยับตัวช้าๆ โดยใช้เก้าอี้ที่มั่นคงช่วยพยุงตอนลุกขึ้น จากนั้นให้ประคบเย็นบริเวณที่ฟกช้ำเพื่อลดบวม และให้นอนพักผ่อนสังเกตอาการอย่างใกล้ชิดค่ะ
5️⃣ ระวังภัยเงียบ! สัญญาณเตือนทางสมองที่มาช้า
แม้ว่าจะดูเหมือนไม่เป็นอะไรมาก แต่ “สมอง” คือสิ่งที่น่าห่วงที่สุดค่ะ เพราะเส้นเลือดในสมองของผู้สูงอายุมีความเปราะบาง อาจเกิดภาวะเลือดออกในสมองแบบซึมช้าๆ (Subdural Hematoma) ซึ่งอาการอาจจะไม่แสดงทันที แต่จะค่อยๆ ปรากฏใน 24-48 ชั่วโมง หรือบางรายอาจนานถึง 2-3 สัปดาห์ ดังนั้นต้องคอยสังเกตอาการต่อเนื่อง หากภายใน 2-3 วันหลังล้ม ท่านมีอาการซึมลง สับสน ปวดหัวรุนแรง อาเจียน แขนขาอ่อนแรง หรือจำอะไรไม่ได้ ให้รีบพาไปโรงพยาบาลทันทีโดยไม่ต้องรอค่ะ
6️⃣ ไปโรงพยาบาลทุกครั้งเพื่อความชัวร์
คำแนะนำที่ดีที่สุดคือ ไม่ว่าท่านจะลุกเดินได้เอง หรือดูเหมือนมีแค่รอยฟกช้ำเล็กน้อย ก็ควรพาไปพบแพทย์เพื่อตรวจเช็กอย่างละเอียดทุกครั้งค่ะ เพราะการบาดเจ็บภายในบางอย่างไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า การตรวจให้แน่ใจย่อมดีกว่าการปล่อยทิ้งไว้จนอาการกำเริบในภายหลังค่ะ
จำไว้เสมอว่า “ล้มหนึ่งครั้ง อาจเปลี่ยนชีวิตได้” การรู้วิธีปฐมพยาบาลที่ถูกต้องจะช่วยลดความเสี่ยงและผ่อนหนักให้เป็นเบาได้ค่ะ เซฟเบอร์ 1669 ติดเครื่องไว้เสมอ และขอให้ทุกบ้านที่มีผู้สูงอายุปลอดภัย ไร้อุบัติเหตุนะคะ
สนใจตรวจสุขภาพและฮอร์โมนที่คลินิกคุณหมออรรถ สามารถติดต่อได้ที่
💬Line : https://line.me/R/ti/p/%40214byvpd
📞Tel : 02-096-4945
Location
📍The Grove Hathairaj (เดอะ โกรพ หทัยราษฏร์)
📍Little Walk Rattanathibet
#กระดูกสะโพกหักในผู้สูง