07/10/2025
🎮🚧 กลายเป็นประเด็นร้อนในวงการ หลังจากที่มีผู้ใช้รายหนึ่งได้ติดต่อไปที่ทาง KONAMI เกี่ยวกับการสร้างแฟนอาร์ตของเกม SILENT HILL f แล้วได้การตอบกลับโดยสรุปว่า “ไม่สามารถทำได้” พร้อมกับมีการนำข้อความดังกล่าวไปเผยแพร่ แต่สิ่งนี้ ทำให้ผู้คนในแวดวงไม่พอใจกับสิ่งที่เกิดขึ้นและกลายเป็นดราม่าในโลกโซเชียลมีเดียอย่างต่อเนื่อง จนทำให้เรื่องนี้กลายเป็นประเด็น "เสียงแตก" รวมถึงมีการกล่าวหากันไปกันมาและยังไม่มีข้อสรุปที่ชัดเจนที่สุด
——————————
📌 เดลินิวส์เกมมิ่ง จะมาอธิบายให้เข้าใจทุกอย่างชัดเจนขึ้นผ่านบทความนี้ ภายใต้หัวข้อ “‘งานแฟนอาร์ต/คอสเพลย์ จากเกม แบบไหนทำได้ แบบไหนต้องระวัง” เรามีข้อสรุปให้แล้ว
——————————
◾ก่อนอื่น ต้องขออธิบายว่า “แฟนอาร์ต” (Fan Art) คือ งานศิลป์รูปแบบต่าง ๆ เช่น ภาพวาด แอนิเมชัน ฯลฯ ที่ออกแบบโดยผู้ที่ชื่นชอบผลงานอะไรสักอย่างที่มีเจ้าของอยู่แล้ว ส่วนการ “คอสเพลย์” (Cosplay) คือการแต่งกายตัวเองให้ตรงหรือคล้ายกับตัวละครที่ชอบจากเรื่องต่าง ๆ เสมือนเป็นการถ่ายทอดตัวละครนั้น ๆ ออกมาให้มีชีวิตจริง ทั้งหมดนี้คือสิ่งที่ผู้คนรุ่นปัจจุบันให้ความสนใจเป็นอย่างมาก รวมถึงยังมีการจัดกิจกรรมต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับสิ่งเหล่านี้เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องอีกด้วย
——————————
◾ว่ากันตามข้อกำหนด เงื่อนไข หรือข้อกฎหมายต่าง ๆ การนำผลงานของผู้อื่นไปทำซ้ำ ดัดแปลง หรือวิธีการใด ๆ ที่มีการนำตัวผลงานไปอ้างอิงถึงโดยไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของผลงาน ถือเป็นเรื่องที่ ‘ผิด’ และเป็นการ ‘ละเมิดลิขสิทธิ์’ อย่างชัดเจน เพราะการที่พวกเขาจะสร้างสรรค์ผลงานต่าง ๆ ขึ้นมาได้นั้นก็ไม่ใช่เรื่องง่าย บางรายต้องใช้ทีมงานหลายร้อยชีวิต บ้างก็ใช้เวลาพัฒนามันขึ้นมาหลายปี แน่นอนว่าพวกเขาก็สมควรที่จะได้รับประโยชน์จากสิ่งที่พวกเขาทุ่มเทไป ทำให้การนำผลงานของคนอื่นไปหาประโยชน์เข้าตัวเอง คือสิ่งที่ยอมรับกันไม่ได้และไม่ควรทำให้เป็นเรื่องปกติด้วย
——————————
◾ในส่วนของแฟนอาร์ตและคอสเพลย์ ผ่านมุมมองของเจ้าของผลงานในสายเกม พวกเขามองว่านี่เป็นเรื่องที่จะช่วยส่งเสริมให้แฟนคลับของพวกเขาได้แสดงความชื่นชอบต่อผลงานของพวกเขาอย่างจริงจัง ทำให้ในปัจจุบัน เจ้าของผลงานโดยส่วนใหญ่มักจะ ‘ปิดตาข้างหนึ่ง’ (Turn a blind eye) กับเรื่องเหล่านี้ แล้วมองว่ามันคือการส่งเสริมด้านการตลาดให้ผลงานของพวกเขามากกว่า ตราบใดที่ผลงานเหล่านั้นไม่ทำให้พวกเขาเสียประโยชน์มากกว่าคนภายนอก
ดังนั้น พวกเขาจึงปล่อยให้ผู้คนสามารถวาดแฟนอาร์ตหรือแต่งคอสเพลย์ในทางไม่แสดงหาผลประโยชน์เชิงพาณิชย์เข้าตัว รวมถึงยังมีการจ้างงานผู้คนเหล่านี้ที่มีฝีมือหรือมีคุณสมบัติที่ตรงกับความต้องการของพวกเขาอีกด้วย หรือเจ้าของผลงานบางรายเองก็ชื่นชอบผลงานและมีการแชร์ผลงานเหล่านั้นออกสู่สาธารณะ เพื่อให้ผู้คนเข้าถึงได้ง่ายขึ้นด้วย
——————————
◾ ในขณะเดียวกัน แม้ว่าทางแฟนอาร์ตและคอสเพลย์อาจทำขึ้นโดยไม่มีเรื่องผลประโยชน์เชิงพาณิชย์มาเกี่ยวข้อง แต่ก็มีเจ้าของผลงานบางรายที่ได้ออกมาประกาศอย่างชัดเจนว่าไม่อนุญาตให้ทำสิ่งเหล่านี้อย่างจริงจัง เนื่องจากพวกเขาอาจมีข้อกังวลอื่น ๆ ที่ไม่ต้องการให้เกิดขึ้นได้ ดังนั้น ถ้าเขาประกาศชัดเจนแล้วว่า “ห้าม” เราก็ไม่ควรไปฝ่าฝืนข้อห้ามเหล่านั้นเด็ดขาด เราต้องให้ความเคารพในการตัดสินใจจากเจ้าของผลงานเสมอ แล้วถ้าหากคุณฝ่าฝืน เจ้าของผลงานก็สามารถดำเนินการทางกฎหมายกับคุณได้
——————————
◾ในส่วนของ “ผู้จัดงาน” ที่เกี่ยวข้องกับวงการแฟนอาร์ตและคอสเพลย์ ก็ไม่มีความจำเป็นจะต้องกังวลว่า “ถ้าเป็นตัวละครจากเกมนี้ เรื่องนี้ จะทำได้ไหม” ตราบใดที่ทาง “เจ้าของผลงาน” ไม่มีการออกประกาศอย่างเป็นทางการว่า “ห้าม” พวกเขาก็ไม่จำเป็นที่จะต้องไปออกข้อห้ามเพิ่มเติมอะไร รวมถึงไม่จำเป็นต้องไป 'รับลูก' ตามกระแสดราม่าเชิงลบที่เกิดขึ้นด้วย เว้นแต่ว่าสิ่งเหล่านั้นจะเป็นสิ่งที่ทำมูลค่าให้กับผู้สร้างแฟนอาร์ตหรือคอสเพลย์เป็นจำนวนมหาศาล (เช่น ขายงานได้เป็นหลักหมื่นขึ้นไป) หรือเป็นสิ่งที่จะทำให้เกิดเรื่องการละเมิดทางกฎหมายและสร้างความเดือดร้อนให้ผู้อื่น
——————————
🎤 สำหรับทาง KONAMI เราก็บอกได้ว่าพวกเขาก็จะมางาน gamescom asia x Thailand Game Show ในช่วงวันที่ 16-19 ตุลาคมนี้ด้วย เราอยากจะบอกทุกคนว่า ถ้าคุณอยากจะ ‘แสดงความรัก’ กับเกม คุณก็สามารถซื้อบัตรร่วมงาน ไปเยี่ยมชมบูธ ไปร่วมสนุกกับพวกเขาให้มาก ๆ ถ้าคุณอยากจะแต่งคอสเพลย์เป็นตัวละครจาก SILENT HILL f หรือตัวละครใด ๆ จากเกมของ KONAMI ก็ไม่มีใครว่าอะไรคุณได้
(แต่คุณต้องศึกษากฎการแต่งคอสเพลย์ของงานด้วยว่าแบบไหนแต่งได้ ไม่ได้ รวมถึงศึกษากฎระเบียบต่าง ๆ อย่างเคร่งครัด เพื่อให้ทุกคนสามารถร่วมงานด้วยกันอย่างราบรื่นและมีความสุขได้)
ส่วนค่ายอื่น ๆ เช่น HoYoverse หรือ CAPCOM นั้นก็มีประกาศชัดเจนแล้วว่าสามารถแต่งคอสเพลย์มาร่วมสนุกกับบูธของพวกเขาได้ ถ้าคุณสนใจก็สามารถแต่งเป็นตัวละครที่คุณชอบได้เลย ไม่ต้องกังวลว่าพวกเขาจะคิดอะไรในเชิงลบกับคุณ (ตราบใดที่ทุกอย่างยังถูกต้องตามกฎของงาน)
——————————
📌 ดังนั้น สำหรับข้อสงสัยต่าง ๆ ว่า งานแฟนอาร์ตและคอสเพลย์กับเกมทำได้หรือไม่ คำตอบคือ "ทำได้" แต่คุณจะต้องคำนึงไว้เสมอว่าสิ่งที่ทำต้องไม่เป็นสิ่งที่ทำให้เจ้าของผลงานเสียผลประโยชน์ หรือเป็นการหาผลประโยชน์เข้าตัวเองมากกว่าเจ้าของผลงาน หรือเป็นสิ่งที่เจ้าของผลงานห้ามไว้ตั้งแต่ต้นแล้ว ถ้าคุณทำเพื่อแสดงความชื่นชอบ ไม่ได้มีเรื่องเชิงพาณิชย์มาเกี่ยวข้อง หรือไม่ได้ทำให้เจ้าของงานเสียผลประโยชน์ไป ก็ไม่มีเจ้าของผลงานคนใดที่จะมาเสียเวลามาว่าคุณได้
นอกจากนี้ คุณก็ไม่มีความจำเป็นที่จะต้องไปติดต่อสอบถามเจ้าของผลงานด้วยว่า “แฟนอาร์ตหรือคอสเพลย์ตัวละครจากเกมนี้ทำได้ไหม” เพราะตามหลักแล้ว เจ้าของผลงานก็มีสิทธิทุกประการในการปกป้องผลงานของตัวเอง พวกเขาจะต้องตอบว่า "ไม่ได้" โดยปริยายอยู่แล้ว เพราะเจ้าของงานย่อมมีความกังวลเป็นธรรมดาว่าผลงานของพวกเขาจะถูกนำไปใช้ในเชิงพาณิชย์ และทำให้พวกเขาเสียผลประโยชน์ ซึ่งก็ต้องมีการประเมินในรายละเอียดกันอีกว่ามีความเสียหายมากน้อย หรือจะได้ผลประโยชน์ต่อกันมากน้อยเท่าไร
แต่ถ้าคุณมีความต้องการที่จะทำผลงานแบบร่วมมือกัน (เช่น การ Collaboration ขอสปอนเซอร์ ขอนำไปเผยแพร่ต่อ ฯลฯ) คุณก็สามารถทำการนัดหมาย พูดคุยและทำข้อตกลงกับเจ้าของผลงานให้เรียบร้อย ก็ทำได้เช่นกัน ส่วนจะมีข้อสรุปอย่างไรนั้นก็อยู่ที่การตัดสินใจจากเจ้าของผลงานด้วย
——————————
หากท่านใดมีข้อสงสัยหรือเรื่องราวใด ๆ ที่อยากแลกเปลี่ยนกัน ลอง Comment เข้ามาบอกเราในโพสต์นี้กันได้นะครับ ขอความกรุณาแสดงความคิดเห็นในเชิงสร้างสรรค์หรือมีเหตุผลด้วยครับ ขอบคุณครับ
——————————
**หมายเหตุ: บทความนี้มีการใช้ภาพของเกม SILENT HILL f ของ KONAMI เพื่อสื่อถึงกระแสเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน โดยเนื้อหานี้ไม่มีการสร้างรายได้จากช่องทางใดทั้งสิ้น แต่เป็นการถ่ายทอดเรื่องราวให้ผู้อ่านเข้าใจถึงสิ่งที่เกิดขึ้นเท่านั้น**
——————————
บทความโดย: ภาริช ต่อพิมาย (FLINT)
#เดลินิวส์
