04/11/2025
สามีตาย...แต่ประกันชีวิตใส่ชื่อแม่ 📜💔 ภรรยาฟ้องขอส่วนแบ่ง... ศาลฎีกาตัดสิน "ไม่ได้"
ประเด็นปัญหา คือ แต่งงานกันแล้ว ทรัพย์สินทุกอย่างต้องเป็นของเราครึ่งหนึ่งหรือไม่ โดยเฉพาะเงินประกันชีวิตของสามี ถ้าเขาเสียชีวิต
เราในฐานะภริยาตามกฎหมาย ย่อมมีสิทธิ์ใช่ไหมครับ? ซึ่งหลายคนเข้าใจแบบนั้น แต่ในความเป็นจริง...คำตอบอาจไม่เป็นอย่างที่คิดเสมอไป คดีนี้ภริยาฟ้องเรียกเงินประกันและเงินอื่นๆ เกือบ 3 แสนบาท แต่ผลลัพธ์ที่ได้น่าจะเป็นอุทาหรณ์ให้คู่สมรสทุกคู่ครับ
เปิดคำพิพากษาฎีกา 4714/2542
มีคดีตัวอย่าง ภริยา ได้ฟ้องร้องเรียกสิทธิ์ในเงินผลประโยชน์ของสามีที่เสียชีวิตไป ซึ่งประกอบด้วย เงินชดเชย, เงินกองทุนเลี้ยงชีพ, เงินเพื่อนช่วยเพื่อน และเงินประกันชีวิต ปรากฏว่าเงินประกันชีวิตนั้น สามีได้ระบุให้ มารดา เป็นผู้รับผลประโยชน์ ส่วนเงินอื่นๆ ก็ถูกนายจ้างนำไปหักกลบลบหนี้สินที่สามีเคยมีไว้ ภริยาจึงฟ้องโดยอ้างว่าเงินทั้งหมดนี้เป็น "สินสมรส" หรือ "มรดก" ที่เธอควรมีส่วนแบ่ง
อธิบายได้ว่า กฎหมายมองว่า "สินสมรส" และ "มรดก" จะต้องเป็นทรัพย์สินที่มีอยู่ "ก่อน" หรือ "ณ ขณะที่" สามีเสียชีวิต แต่เงินผลประโยชน์ต่างๆ เช่น เงินประกันชีวิต เงินชดเชยกรณีตาย สิทธิ์ในการรับเงินเหล่านี้มันเพิ่งเกิดขึ้น "หลัง" จากที่สามีเสียชีวิตไปแล้ว เมื่อสิทธิ์เพิ่งเกิดตอนตาย การสมรสก็ได้สิ้นสุดลงไปแล้วพอดี เงินก้อนนี้จึงไม่ใช่ "สินสมรส" ที่ได้มาระหว่างแต่งงาน และก็ไม่ใช่ "มรดก" ที่ผู้ตายมีอยู่ก่อนแล้ว มันเป็นสิทธิตามสัญญาที่เกิดขึ้นเพราะความตายโดยเฉพาะครับ
ผลของคดีนี้ศาลฎีกาพิพากษายกฟ้อง คือ ภริยาไม่ได้รับส่วนแบ่งในเงินก้อนเหล่านี้เลย ด้วยเหตุผล คือ
เงินชดเชยและเงินเพื่อนช่วยเพื่อน เป็นเงินที่เกิดขึ้นเพราะความตายของสามี จึงไม่ใช่สินสมรสและไม่ใช่มรดก
เงินกองทุนเลี้ยงชีพ แม้จะเป็นมรดก แต่เมื่อถูกนำไปชำระหนี้สินของผู้ตายจนหมดแล้ว ก็ไม่มีเงินเหลือให้ภรรยาเรียกร้องได้อีก
เงินประกันชีวิต เงินก้อนนี้เป็นสิทธิตามสัญญาของผู้รับผลประโยชน์ คือมารดา โดยตรง จึงไม่ใช่มรดก ส่วน "เบี้ยประกัน" ที่ภรรยาอาจมีสิทธิ์เรียกร้องได้นั้น น่าเสียดายที่ภริยาไม่ได้ฟ้องเรียกเอาส่วนของเบี้ยประกันมาตั้งแต่แรกในศาลชั้นต้น แต่กลับมาอ้างในชั้นฎีกา ศาลจึงไม่รับวินิจฉัยในประเด็นนี้ให้
สามีหรือภริยาอย่าทึกทักว่า ทรัพย์สินทุกอย่างของคู่สมรสจะตกเป็นของเราเสมอไป โดยเฉพาะเงินประกันชีวิตที่ต้องดู "ชื่อผู้รับผลประโยชน์" เป็นหลัก เงินประกันชีวิต ตามกฎหมาย หากระบุชื่อผู้รับผลประโยชน์ไว้ชัดเจน เงินประกันจะตกเป็นของผู้รับผลประโยชน์นั้นโดยตรง ไม่ใช่กองมรดก
แต่ "เบี้ยประกัน" ที่เคยจ่ายไป ถือเป็นส่วนหนึ่งของกองมรดก เคยเจอปัญหาการระบุผู้รับผลประโยชน์แบบนี้ไหมครับ?
#ขอบคุณข้อมูลสาระความรู้ค่ะ🙏🏻🤍 อภิชาติ เฮงรัตนกิจ
#กฎหมายน่ารู้ #กฎหมายมรดก #ประกันชีวิต #สินสมรส #มรดก #ผู้รับประโยชน์ #ศาลฎีกา #วางแผนการเงิน #ครอบครัว #คู่สมรส
