Muhasebe Denetim

26/07/2026

Sevgili Meslek Mensubu Arkadaşlar;

Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu'nun E:2024/118, K:2026/26, T:28.01.2026 sayılı kararı, mali müşavirlerin müteselsil sorumluluğunun sınırlarını önemli ölçüde açıklığa kavuşturan emsal nitelikte bir karardır. Kararın temel yaklaşımı, mali müşavirin sınırsız bir sorumluluğunun bulunmadığı, sorumluluğun ancak kendi kusuru ve bu kusur ile vergi kaybı arasında kurulan illiyet bağı ölçüsünde doğacağı yönündedir

1. Sorumluluk beyan edilen matrah ile sınırlıdır

Danıştay, 3568 sayılı Kanun ve Vergi Usul Kanunu hükümlerini birlikte değerlendirerek mali müşavirin sorumluluğunun esas olarak hazırladığı ve imzaladığı beyannamede yer alan matrah ile sınırlı olduğunu belirtmiştir
Bu nedenle;
Ba ve Bs formları,
bildirimler,
bilgi verme amaçlı formlar
bir vergi beyannamesi değildir.
Dolayısıyla Ba ve Bs formlarındaki alış veya satış tutarları esas alınarak mali müşavirin sorumlu tutulması hukuka uygun değildir.

Örneğin;
Beyannamede kurum kazancı 8.000.000 TL beyan edilmiş olsun.
Ba Formunda ise 80.000.000 TL alış bildirimi bulunsun.
İdare sadece Ba Formundaki rakamlara dayanarak "80 milyonluk işlemden mali müşavir de sorumludur" diyemez.
Çünkü Ba/Bs formları yalnızca bilgi amaçlıdır.

2. Geçici vergide üç kat ceza uygulanamaz

Kararın en önemli bölümlerinden biri budur.
Bilindiği üzere geçici vergi;
yıl sonunda hesaplanacak kurumlar vergisinin peşin tahsilidir.
Nihai bir vergi değildir.
Danıştay bu nedenle şu sonuca ulaşmaktadır:
Mali müşavir geçici verginin eksik hesaplanmasında kusurlu olsa bile;
yalnızca bir kat vergi ziyaı cezasından sorumlu tutulabilir.
Çünkü;
üç kat vergi ziyaı cezası;
sahte belge kullanılması,
kaçakçılık fiilleri
gibi mükellefin kastını gerektiren fiiller nedeniyle uygulanmaktadır.
Mali müşavirin sorumluluğu otomatik olarak bu ağır cezaya dönüşmez

3. Tekerrür nedeniyle artırılan ceza mali müşavire yüklenemez

Vergi Usul Kanununda tekerrür;
aynı mükellefin geçmişte kesinleşmiş cezaları bulunması halinde yeni cezanın artırılmasıdır.
Bu tamamen mükellefin geçmiş siciline bağlıdır.
Mali müşavirin geçmiş sicille ilgisi bulunmadığından;
tekerrür nedeniyle artırılan ceza kısmı mali müşavire yüklenemez

Örneğin;
Normal ceza:
1.000.000 TL
Tekerrür nedeniyle ceza:
1.500.000 TL
Bu durumda mali müşavirin sorumluluğu en fazla;
1.000.000 TL'dir.
Artan 500.000 TL yalnızca mükellefi ilgilendirir

4. Sahte belge tek başına mali müşavirin sorumluluğunu doğurmaz

Kararın en dikkat çekici yönlerinden biri budur.
Vergi idaresi çoğu zaman;
"Mükellef sahte belge kullandı."
"Mali müşavir de beyannameleri imzaladı."
şeklinde değerlendirme yapmaktadır.
Danıştay ise bunun yeterli olmadığını açıkça belirtmektedir.
İdarenin ayrıca ispat etmesi gerekir ki;
mali müşavir bunu biliyordu,
bilmesi gerekiyordu,
ya da sahte belge düzenlenmesine katkı sağladı.
Bunlardan biri ortaya konulamıyorsa;
müteselsil sorumluluk kurulamaz

5. İlliyet bağı mutlaka kurulmalıdır

Kararın temel hukuki dayanağı budur.
İlliyet bağı;
mali müşavirin davranışı ile meydana gelen vergi kaybı arasındaki neden-sonuç ilişkisidir.
Danıştay;
soyut değerlendirmeleri yeterli görmemektedir.
İdare şu soruların cevabını somut şekilde ortaya koymalıdır:
Mali müşavir hangi işlemi yaptı?
Hangi belgeyi yanlış düzenledi?
Hangi beyanı hatalı hazırladı?
Bu hata hangi vergi kaybını doğurdu?
Vergi kaybı bu eylem olmasaydı yine meydana gelecek miydi?
Bu bağlantı kurulamazsa;
müteselsil sorumluluk hukuka aykırı olur

6. Kusursuz sorumluluk kabul edilmemiştir

Karar, mali müşavirlerin "her vergi kaybından otomatik olarak sorumlu" olduğu yönündeki uygulamayı reddetmektedir.
Danıştay'a göre;
mali müşavir;
mükellefin ortağı değildir,
ticari faaliyetini yönetmez,
faturaları düzenlemez,
mal alıp satmaz

Görevi;
kendisine sunulan bilgi ve belgeleri mevzuata uygun şekilde muhasebeleştirmek ve beyannameleri hazırlamaktır.
Bu nedenle;
mükellefin gizlediği veya yanıltıcı şekilde sunduğu işlemlerden, mali müşavirin kusuru ve bilgisi kanıtlanmadıkça sorumluluğu doğmaz. Kaynak :Vergi Mevzuatı ve Mali Danışmanlık

26/07/2026

BASİT USUL MÜKELLEF SONRADAN GERÇEK USUL MÜKELLEFE DÖNÜŞÜRSE BASİT USUL DÖNEMİNE AİT ALIŞLARIN KDV'Sİ İNDİRİLEBİLİRMİ❓
İndirilemez.❗
Neden:
Basit usul mükellefleri KDV'den istisnadır (KDVK Md. 17/4-a). Bu dönemde yapılan alışlardaki KDV, indiriyorumm konusu yapılamaz, maliyete/gidere yazılır.
KDVK Md. 30/a: İstisna kapsamındaki işlemlerle ilgili yüklenilen KDV indirilemez.
Gerçek usule geçiş, geçmiş dönem için indirim hakkı doğurmaz.
Devreden mal (stok) durumu:
Geçiş tarihinde elde kalan emtianın KDV'si de indirilemez. GİB özelgeleri bu yönde istikrarlı. Bu KDV, malın maliyetinin bir parçası olarak kalır ve satıldığında maliyet olarak gider yazılır.
İndirim ne zaman başlar:
Gerçek usule geçtiğiniz tarihten itibaren yapılan alışlarda:
Fatura mükellefiyet tarihinden sonra düzenlenmiş olmalı
Yasal defterlere kaydedilmeli
İlgili dönem KDV beyannamesinde indirim konusu yapılır
Pratik uyarı: Geçiş tarihinde envanter tespiti yapıp tutanağa bağlayın. Hangi malın hangi dönemde alındığı, ileride yapılacak incelemede indirim tartışmasının önüne geçer. Konu ile alakalı Bursa Defterdarlığının 16.04.2026 Tarihli
Özelgesi : Servis taşımacısı mükellef, basit usuldeyken 2023'te aldığı aracın KDV'sini, 1/2/2026'da gerçek usule geçince indirmek istemiş. Cevap: indirilemez. Gerekçe: gerçek usule geçiş, geçmişte indirim hakkı doğurmayan işlemler için sonradan hak yaratmaz.
2. Ek bir engel: indirim süresi (KDVK Md. 29/3)
Özelgede vurgulanan ikinci nokta — KDV indirimi süresiz bir hak değil. 2023 faturasındaki KDV, en geç 2024 sonuna kadar deftere kaydedilip indirilmeliydi. Geçiş tarihi yeni bir başlangıç sayılmaz. Yani iki ayrı gerekçeyle kapalı.
3. Toplu geçiş dalgası (1/1/2026)
8/9/2025 tarihli 10380 sayılı CB Kararı ile bir grup mükellef 1/1/2026'dan itibaren zorunlu gerçek usule alındı. Buna bağlı olarak VUK 584 ve 586 No.lu Tebliğler çıktı: belge basımı için meslek odalarına yetki verildi, kullanılmamış belgelerin iptali düzenlendi. Ayrıca bu mükellefler için ÖKC (yazarkasa) zorunluluğu — geçişten itibaren 30 gün içinde temin ve bildirim.
Bir çekince: Devreden stok ve demirbaş KDV'si konusunda bazı kaynaklar "envanter kaydı ve fatura ibrazıyla düzeltme yoluyla indirilebilir" diyor. Ancak GİB özelgeleri bu yönde değil. Somut bir stok kaleminiz varsa, özelge talebiyle netleştirmek en güvenlisi — özelgeye uygun işlemde ceza ve gecikme faizi uygulanmıyor. İndirilebilir Görüşüne göre de durum şu Şekilde :Stok/envanter KDV'si aslında indirilebiliyor.
Dayanak KDVK Md. 29/1-c: götürü/telafi edici usulden gerçek usule geçenler, hesap dönemi başında çıkaracakları envanterde yer alan mallara ait KDV'yi indirebilir. Madde metninde "basit usul" yazmıyor (eski terminoloji kalmış), ama Maliye Md. 29/4'ten aldığı yetkiyle verdiği özelgelerde basit usul için de bu hakkı kabul ediyor.
Şartları:
Geçiş tarihi itibarıyla stok bildirimi vergi dairesine yapılmalı (mal cinsi, miktar, birim fiyat, tutar, KDV, fatura tarih-no)
Gerçek usule geçilen dönemin açılış kaydında faturaya dayandırılarak gösterilmeli
KDV daha önce gider/maliyet yazılmamış olmalı
Zamanaşımına uğramamış olmalı (5 yıl)
Peki Nisan 2026 özelgesi neden "indirilemez" dedi?
Çünkü o olayda mükellef faaliyetini terk edip yeniden mükellefiyet tesis etmiş. Yani klasik "basit usulden gerçek usule geçiş" değil, araya terk girmiş. Ayrıca 2023 alımı için Md. 29/3 indirim süresi de geçmiş.

25/07/2026

BİNEK OTOMOBİLLERDE ÇEKİŞ SİSTEMİNE GÖRE ÖTV ALMA DÜZENLEMESİ MECLİSTE KABUL EDİLDİ!

Binek otomobillerden çekiş sistemine göre ÖTV alınmasına ilişkin düzenleme TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi.
Söz konusu düzenleme şu şekilde:

4760 sayılı ÖTV Kanununun 12. maddesinin (1) numaralı fıkrasının ikinci paragrafının son cümlesinden önce gelmek üzereaşağıdaki cümleler, (2) numaralı fıkrasının (c) bendine “motor silindir hacmi,” ibaresinden sonra gelmek üzere “çekiş sistemi,” ibaresi ve fıkraya (c) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki bent eklendi.

“(II) sayılı listenin 87.03 G.T.İ.P. numarasında yer alan mallar (13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca (L) sınıfında olup içten yanmalı motoru olanlar ile (L) sınıfında olup elektrik motor gücü 4 kW’ın altında olanlar ve (T) sınıfında olan araçlar hariç) için nispi vergi oranı üzerinden hesaplanacak vergi tutarı, asgari maktu vergi tutarı olan; (L) sınıfı araçlar için 30.000 Türk Lirası, diğerleri için100.000 Türk Lirasından az olamaz. Bu tutarlar her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerlemeoranında artırılmak suretiyle uygulanır. Hesaplanan tutarların 100 Türk Lirasını aşmayan kesirleri dikkate alınmaz.”

“ç) (II) sayılı listenin 87.03 G.T.İ.P. numarasında yer alan mallar için (1) numaralı fıkrada yer alan tutarları veya yeniden değerleme oranı uygulamak suretiyle belirlenmiş olan tutarları on katına kadar artırmaya, sıfıra kadar indirmeye, bu sınırlar içinde kalmak şartıyla; farklı matrah grupları oluşturmaksuretiyle asgari maktu vergi tutarlarını farklılaştırmaya, motor gücü, motor silindir hacmi, çekiş sistemi, menzili, batarya kapasitesi, cinsi, sınıfı, üst yapı gövde tanımı, emisyon türü ve değeri, istiap haddi ile yolcu ve yük taşıma kapasitesi itibarıyla farklı asgari maktu vergi tutarları belirlemeye,””

GEREKÇE

Binek otomobilleri ve esas itibarıyla insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar grubunun yer aldığı 87.03 G.T.İ.P. numarasında yer alan taşıtlar için nispi vergilendirme uygulanmakta olup, maddeyle Kanuna ekli diğer listelerde yer alan maktu vergi uygulamasının sayılan taşıt grubu için de uygulanması amaçlanmaktadır.

Maddeyle Karayolları Trafik Kanunu uyarınca belirlenen araç sınıflarından (T) sınıfında olanlar asgari maktu verginin dışındatutulmaktadır. (L) sınıfında olanlardan ise elektrik motor gücü 4 kW ın altında olanlar ile içten yanmalı motoru olanlar asgari maktu verginin dışında tutulmaktadır. (L) sınıfında olup elektrik motor gücü 4 kW ve üzeri olanlar ile 87.03 G.T.İ.P numarasında yer alan diğer taşıtlar ise asgari maktu vergi kapsamına alınmaktadır. Ayrıca Cumhurbaşkanına maddede belirlenen tutarları veya bu tutarların yeniden değerleme suretiyle artırılmasıyla bulunan tutarlarını farklılaştırma kriterleri de belirtilmek suretiyle on katına kadar artırma sıfıra kadar indirme yetkisi verilmektedir.

23/07/2026

🏭 Tevsi Yatırım Nedir?
Kısa tanım: Mevcut bir işletmenin üretim kapasitesini artırmak için yapılan yatırıma "tevsi yatırım" denir.
"Tevsi" kelimesi Arapça kökenli olup "genişletme" anlamına gelir. Yani mevcut bir tesisi büyütme, üretim gücünü artırma yatırımıdır.
📊 Yatırım Türleri (Kısaca Karşılaştırma)
Tevsi'yi anlamak için tüm yatırım türlerine bakalım:
Yatırım Türü
Ne Demek?
Örnek
Komple Yeni Yatırım
Sıfırdan tesis kurulması
Yeni bir fabrika inşası
Tevsi Yatırım ⭐
Mevcut tesisi büyütme
Var olan fabrikaya yeni üretim hattı
Modernizasyon
Eski makineleri yenileme
Eski makineleri yeni teknoloji ile değiştirme
Ürün Çeşitlendirme
Yeni ürün ekleme
Aynı fabrikada farklı bir ürün üretme
Entegrasyon
Üretim zincirini genişletme
Girdiyi kendi üreterek maliyet düşürme
🎯 Tevsi Yatırımın Özellikleri
Neyi kapsar?
✅ Mevcut üretim tesisine yeni makine eklemek
✅ Fabrikanın binasını genişletmek (ek binalar)
✅ Yeni üretim hattı kurmak
✅ Depo, laboratuvar gibi destek tesisleri eklemek
✅ Aynı tesis içinde kapasite artırıcı yatırımlar
Şartları:
✅ Mevcut yatırım olması gerekir (yeni değil)
✅ Aynı sektörde faaliyet gösteriliyor olmalı
✅ Kapasite artırıcı nitelik taşımalı
✅ Aynı tesis alanında veya yakınında yapılmalı
✅ Üretim sürekliliği sağlanmalı
Örnekler:
Örnek 1 — Üretim Hattı Ekleme:
Bir tekstil fabrikası mevcut ürünlerine ek olarak yeni bir dokuma makinesi hattı kurdu → Tevsi Yatırım
Örnek 2 — Ek Bina:
Bir mobilya üreticisi mevcut fabrikasına 2000 m²'lik ek üretim binası yaptırdı → Tevsi Yatırım
Örnek 3 — Depo Genişletme:
Bir gıda fabrikası soğuk hava deposu ekledi → Tevsi Yatırım
💰 Vergi ve Teşvik Avantajları
Tevsi yatırım Türk vergi mevzuatında çok önemli bir yer tutar çünkü ciddi vergi avantajları sağlar.
1. Kurumlar Vergisi İndirimi (KVK Md. 32/A)
Tevsi yatırım, "Yatırım Teşvik Belgesi" ile birlikte yapılırsa:
Kurumlar vergisi indirimli uygulanır
İndirim oranı %50 ile %90 arasında değişir (bölge ve sektöre göre)
Belirli bir yatırıma katkı tutarına kadar indirim devam eder
Hesaplama örneği:
Şirket normalde %25 KV öderken, tevsi yatırım kazancına %10 KV uygulanabilir → Ciddi vergi tasarrufu.
2. Yatırıma Katkı Tutarı
Yatırım tutarının belirli bir yüzdesi (bölgeye göre %15-%55) devlet tarafından "yatırıma katkı" olarak sağlanır
Bu tutar kadar vergi indirimi yapılır
Örnek: 10 milyon TL yatırım için 1,5 - 5,5 milyon TL vergi indirimi
3. Ek Teşvikler (Yatırım Teşvik Belgesi ile)
KDV İstisnası:
Yatırım için alınan makine ve teçhizatta KDV alınmaz
Yerli ve ithal makinede geçerli
Gümrük Vergisi Muafiyeti:
İthal makine ve teçhizatta gümrük vergisi ödenmez
Sigorta Primi İşveren Payı Desteği:
Yeni istihdam için işveren SGK primlerinde destek
2-12 yıl arası (bölgeye göre)
Faiz Desteği:
Bölgeye göre kredi faizinin bir kısmı devlet tarafından karşılanır
ve 6. bölgede daha yüksek
Yatırım Yeri Tahsisi:
Hazine arazisi üzerinde yatırım yapılabilir
4. Amortisman Avantajı
Yatırım için alınan makine, ekipman ve tesis inşaatları hızlandırılmış amortismana tabi tutulabilir
Vergi matrahını hızla azaltır
📋 Tevsi Yatırım İçin Gerekli Belgeler
1. Yatırım Teşvik Belgesi Başvurusu:
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na (Teşvik Uygulama Genel Müdürlüğü) başvuru
www.sanayi.gov.tr → E-Teşvik Sistemi
2. Gerekli Belgeler:
✅ Yatırım Bilgi Formu
✅ Firma bilgileri (Ticaret sicil, vergi levhası, imza sirküleri)
✅ Yatırımın kapasite raporu (TOBB veya OSB onaylı)
✅ Sanayi sicil belgesi (mevcut tesise ait)
✅ Mevcut tesisin fotoğrafları ve teknik bilgileri
✅ Yatırımın maliyet analizi
✅ İş planı ve fizibilite raporu
✅ Fabrika yeri tapusu veya kira sözleşmesi
✅ Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporu (gerekiyorsa)
✅ Finansman kaynağı belgesi
3. Süreç:
Başvuru → 15-30 gün
Ön inceleme → 15 gün
Belge tanzimi → 15-30 gün
Toplam: 45-90 gün
🏛️ Bölgesel Teşvik Sistemi (6 Bölge)
Türkiye teşvikler açısından 6 bölgeye ayrılmıştır:
Bölge
Örnek İller
Yatırım Katkı
1. Bölge
İstanbul, Ankara, İzmir
%15
2. Bölge
Balıkesir, Denizli, Muğla
%20
3. Bölge
Adana, Isparta, Bursa
%25
4. Bölge
Afyon, Aksaray, Amasya
%30
5. Bölge
Bayburt, Erzurum, Kars
%40
6. Bölge
Ağrı, Ardahan, Bitlis, Muş
%55
Kural: Doğu ve Güneydoğu illerinde yatırım yaparsanız daha yüksek teşvik alırsınız (yerel kalkınma teşviği).
🎯 Tevsi Yatırımın Diğer Yatırımlardan Farkı
Örneklerle karşılaştırma:
Senaryo A — Komple Yeni Yatırım:
Adana'da tekstil fabrikanız var. Ankara'da yeni bir fabrika kurdunuz.
→ Komple Yeni Yatırım (yeni fabrika, yeni yatırım teşvik belgesi)
Senaryo B — Tevsi Yatırım:
Adana'daki fabrikanıza ek üretim hattı kurdunuz, kapasiteyi %50 artırdınız.
→ Tevsi Yatırım (mevcut tesisi büyütme)
Senaryo C — Modernizasyon:
Adana'daki fabrikada eski makineleri söktünüz, aynı kapasitede modern makineler koydunuz.
→ Modernizasyon Yatırımı (kapasite artmıyor, teknoloji yenileniyor)
Senaryo D — Ürün Çeşitlendirme:
Adana'daki tekstil fabrikasında farklı ürün (örneğin havlu üretimi) başladınız.
→ Ürün Çeşitlendirme Yatırımı
💡 Muhasebe ve Vergi Detayları
Muhasebe Kaydı Örneği
Diyelim mevcut fabrikanıza 5.000.000 TL değerinde yeni üretim hattı ekliyorsunuz:
Aktifleştirme (Yatırım Tamamlandığında):
Hesap
Borç
Alacak
253 Tesis, Makine ve Cihazlar (Tevsi Yatırım)
5.000.000

100 Kasa / 102 Bankalar

5.000.000
KDV İstisnası kullanıldığı için KDV kaydı yoktur.
Amortisman
Bu yatırıma göre hesap:
Faydalı ömür (VUK ekindeki tablodan): 10 yıl
Yıllık amortisman: 5.000.000 / 10 = 500.000 TL
İndirimli Kurumlar Vergisi Kaydı
Yatırım katkı tutarı belirlenirken:
5.000.000 TL × %15 (1. Bölge) = 750.000 TL yatırım katkısı
Bu tutar kadar vergi indirimi yapılabilir
📈 Örnek Fizibilite
Diyelim mevcut fabrikanız:
Kapasite: Yıllık 100.000 birim
Kar marjı: %15
Yıllık ciro: 20 milyon TL
Tevsi yatırım:
5 milyon TL yatırım
Kapasite: Yıllık 150.000 birim (%50 artış)
Beklenen ciroda artış: 10 milyon TL/yıl
Beklenen kar artışı: 1.5 milyon TL/yıl
Geri dönüş süresi: ~3.5 yıl
Teşviklerle:
KDV istisnası: 1 milyon TL tasarruf
Vergi indirimi: 750 bin TL (3-5 yılda)
SGK desteği: 500 bin TL
Toplam avantaj: ~2.25 milyon TL
Yani 5 milyon TL yatırım, aslında 2.75 milyon TL'ye mal olmuş oluyor.
⚠️ Dikkat Edilecek Noktalar
1. Aynı Sektör Şartı:
Tevsi yatırım, mevcut faaliyet alanı ile uyumlu olmalı. Farklı sektöre geçiş = komple yeni yatırım sayılır.
2. Kapasite Artışı Şartı:
Kapasite artırıcı olmayan yatırımlar tevsi sayılmaz.
3. Belge Süresi:
Yatırım Teşvik Belgesi süresi içinde yatırım tamamlanmalı. Genelde 3 yıl, uzatma alınabilir.
4. Kapatma Cezaları:
Yatırımı tamamlayamazsanız teşvikleri geri alma zorunluluğu doğar. Gecikme faizi ile ceza.
5. Denetim:
Yatırım tamamlandıktan sonra Bakanlık yerinde inceleme yapar. Yatırımın gerçekten yapıldığı, kapasite artışının olduğu belgelenir.
6. Kapasite Raporu:
Yatırım öncesi ve sonrası kapasite raporları çok önemli. TOBB veya OSB tarafından düzenlenmeli.
🎯 Kim Faydalanabilir?
Tevsi yatırım teşvikinden yararlanabilecekler:
✅ Anonim Şirket, Limited Şirket
✅ Kolektif ve Komandit Şirketler
✅ Şahıs İşletmeleri (bilanço usulünde)
✅ Kooperatifler
✅ Kamu iktisadi teşebbüsleri
Sınırlı olanlar:
⚠️ Adi ortaklıklar (özel şartlar altında)
⚠️ Serbest meslek erbabı (nadir durumlar)
Faydalanamayanlar:
❌ Vergi affı kapsamına giren yatırımlar
❌ Yatırım tamamlanmadan başlanmış olanlar
❌ Bazı finansal işletmeler (banka, sigorta)
📞 Başvuru ve Bilgi Kaynakları
Resmi Kurumlar:
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı — Teşvik Uygulama Genel Müdürlüğü:
Web: www.sanayi.gov.tr
E-Teşvik Sistemi: e-tuys.sanayi.gov.tr
Telefon: 0312 201 50 00
KOSGEB (KOBİ için ek destekler):
Web: www.kosgeb.gov.tr
Bölge Kalkınma Ajansları:
Danışmanlık ve mentorluk
Meslek Odaları:
Ticaret ve Sanayi Odası — belge ve rehberlik
Sanayi Odası — kapasite raporu
💡 Özet ve Pratik Tavsiye
Basit özet:
Tevsi yatırım = Mevcut tesisi büyütme
Yeni fabrika kurmaktan farklı
Ciddi vergi avantajları var
KDV ve gümrük vergisi istisnası
Kurumlar vergisi indirimli uygulanabilir
Kimin için mantıklı:
✅ Mevcut işletmeniz iyi çalışıyor, kapasiteyi artırmak istiyorsanız
✅ Talep var ama üretemiyorsanız
✅ Sabit maliyetleri düşürmek istiyorsanız
✅ Bölgesel teşviklerden yararlanmak istiyorsanız
Yapmanız gerekenler:
Fizibilite raporu hazırlatın (talep, maliyet, geri dönüş süresi)
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na Yatırım Teşvik Belgesi için başvurun
Mali müşavir ve yatırım danışmanı ile çalışın
Kapasite raporunu ihmal etmeyin (öncesi ve sonrası)
Yatırımı belge süresi içinde tamamlayın
bir avantaj.

Milli Teknoloji, Güçlü Sanayi

23/07/2026

İthalatta Gözetim Uygulaması — 2026 Güncel Rehberi
Kısa özet: Türkiye'ye yapılan bazı ithalatların Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenen eşik birim kıymetin altında olmaması gereken, "değer izleme" sistemi. Amaç: yerli üretimi korumak, düşük fiyatlı ithalat baskısını izlemek.
📌 Ne Demek? Nasıl Çalışır?
Basit anlatım:
Devlet diyor ki: "Bu ürünün gerçek fiyatı X USD/kg (veya adet). Sen bunu bunun altına gösterirsen, ithalatını sadece Gözetim Belgesi ile yapabilirsin."
İki senaryo:
1) Ürün fiyatı gözetim eşiğinin ÜSTÜNDE:
Normal gümrük işlemi yapılır
Belge aranmaz
Sorun yok
2) Ürün fiyatı gözetim eşiğinin ALTINDA:
Gözetim Belgesi zorunlu
Belge alınmadan gümrük geçilemez
İki seçenek var:
a) Gözetim Belgesi alıp beklemek (uzun sürer)
b) Yurt Kıymet Beyanı yaparak gözetim değeri üzerinden gümrüklemek (KDV/gümrük vergisi bu değerden hesaplanır → daha çok ödenir)
🆕 EN GÜNCEL — 17 Temmuz 2026 Değişikliği ⭐
Bugünlerde büyük bir kolaylık yayımlandı:
Yeni kural: Gümrükte kabul edilen kıymet, Kayıt Belgesi'ndeki kıymeti %5'e kadar aşarsa ithalat işlemleri gerçekleştirilebilecek.
Ne anlama geliyor?
Döviz kuru dalgalanmaları
Navlun ve sigorta maliyet değişimleri
Küçük fiyat güncellemeleri
nedeniyle oluşan küçük değer farklılıkları artık ithalatı durdurmayacak.
Kimlere fayda sağlıyor:
İthalatçı firmalar (belge yükü azalıyor)
Gümrük işlemleri hızlanıyor
Zaman ve maliyet tasarrufu
📊 2026 İtibarıyla Genel Durum
Kaç gözetim tebliği var?
Şu an itibarıyla 184 adet Gözetim Tebliği yürürlükte.
2026 yılında ne değişti?
36 yeni tebliğ yayımlandı
18 ürün grubuna ilişkin düzenleme yapıldı
10 ürün grubunda gözetim birim fiyatları güncellendi
8 ürün grubunda yeni gözetim kıymeti belirlendi
Önemli tebliğ numaraları:
Tebliğ No: 2026/17 (Genel çerçeve)
Tebliğ No: 2026/21 (Ek düzenleme)
Tebliğ No: 2026/37 (Son güncellemeler)
🎯 En Yoğun Gözetim Uygulanan Sektörler
1. Tekstil ve Hazır Giyim (En büyük hacim)
Kilogram başına USD bazlı eşik değerler
Çin, Hindistan, Pakistan menşeli ürünlerde sık uygulama
Örnek: pamuklu kumaşlar, hazır giyim
2. Ayakkabı
Adet başına USD eşiği
Ucuz ithalata karşı yerli üreticinin korunması
3. Ev Eşyası ve Elektronik
Beyaz eşya, küçük ev aletleri
Cep telefonu, aksesuarları
Piller
4. Kimyasal Ürünler
Endüstriyel kimyasallar
Boyalar
5. Demir-Çelik Ürünleri
Çelik saclar, borular
İnşaat malzemeleri
6. Otomotiv Yan Sanayi
Bazı yedek parçalar
🔑 Kritik Bilgi — Gözetim Değeri Nasıl Belirlenir?
Sabit yüzde DEĞİLDİR!
Yani "%20 gözetim vergisi" gibi bir şey yoktur. Her ürün grubu için "eşik birim kıymet" belirlenir:
Örnekler:
Bir tekstil ürünü: 6 USD/kg
Bir ayakkabı türü: 10 USD/çift
Bir elektronik: 50 USD/adet
Bu eşiğin altında ithalat yapılırsa gözetim belgesi gerekir.
💰 Vergi Etkisi — İthalatçıya Maliyeti
Gözetim uygulamasının doğrudan bir vergi değil, ama dolaylı vergi artışı etkisi var:
Örnek Senaryo:
Bir firmanın fatura değeri 4 USD/kg olan bir üründen 10.000 kg ithal etmek istediğini varsayalım. Gözetim eşiği 6 USD/kg olsun:
Seçenek A — Gözetim Belgesi Al:
Belge süreci 30-90 gün
Fiyat farkı belgeleyerek geçebilir
Zor ve zaman alıcı
Seçenek B — Yurt Kıymet Beyanı Yap (En yaygın):
Gerçek fiyat: 4 USD × 10.000 = 40.000 USD
Gözetim fiyatı: 6 USD × 10.000 = 60.000 USD
Fark: 20.000 USD
Bu 20.000 USD fark üzerinden:
Gümrük vergisi ödenir
KDV ödenir (%20)
İlave Gümrük Vergisi (İGV) ödenir
Yani firma gerçekte 40.000 USD'lik mal ithal etse de, vergileri 60.000 USD üzerinden ödemek zorunda kalır.
⚖️ Yargı Kararları — Önemli!
Dikkat çekici gelişme:
Danıştay ve diğer yargı mercileri, gözetim tebliğlerinin vergi matrahını artırma dayanağı olamayacağı yönünde kararlar veriyor.
Ne demek?
İthalatçılar, gözetim fiyatı nedeniyle fazladan ödedikleri vergilerin iadesi için dava açabiliyor
Birçok davada ithalatçılar kazanıyor
Ancak süreç uzun ve maliyetli
Pratik tavsiye: Fazla ödenen vergi tutarı büyükse ve gerçek fatura değeri belgelenebilir ise, mali müşavir ve gümrük müşaviri ile dava açmak değerlendirilebilir.
📋 Gözetim Belgesi Nasıl Alınır?
Adımlar:
1. Başvuru:
Gümrükler Tek Pencere Sistemi üzerinden
www.ticaret.gov.tr → E-Hizmetler → E-İşlemler → İthalat Belge İşlemleri
E-imza ile giriş
2. Gerekli Belgeler:
İthalat sözleşmesi
Proforma fatura
Menşe belgesi
Kalite belgeleri (ürüne göre)
Fiyat gerekçesi (üretici deklarasyonu, benzer sözleşmeler)
3. Değerlendirme:
Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü
Ortalama 30-90 gün
Yoğun dönemlerde daha uzun sürebilir
4. Belge Alındıktan Sonra:
Gümrük beyannamesinin tescilinde gösterilir
İlgili gümrük idaresi kontrol eder
🎯 İthalatçı İçin Pratik Rehber
Ne yapmalı?
1. Önce GTİP kodunu belirleyin:
İthal etmek istediğiniz ürünün GTİP kodunu bilin
Gümrük müşavirinden veya www.ttbik.gov.tr'den öğrenin
2. Gözetim var mı kontrol edin:
ticaret.gov.tr üzerinden GTİP kodu ile sorgulayın
Yürürlükteki tebliğler listesinden bakın
abglobal.tr, birlesikgumrukleme.com.tr gibi siteler güncel takip ediyor
3. Gözetim varsa fiyat karşılaştırın:
Sizin fatura fiyatınız > gözetim eşiği → Sorun yok
Sizin fatura fiyatınız < gözetim eşiği → Karar verin:
Gözetim belgesi al (uzun)
Yurt kıymet beyanı yap (masraflı)
Fiyat/ürün değiştir
4. Toplam maliyet hesabı:
Gerçek maliyeti hesaplayın
Gözetim üzerinden vergileri hesaplayın
Farkı görün → İthalat mantıklı mı?
📞 Nereden Bilgi Alınır?
Resmi Kaynaklar:
Ticaret Bakanlığı: ticaret.gov.tr
Resmi Gazete: resmigazete.gov.tr
Gümrükler Genel Müdürlüğü: ggm.ticaret.gov.tr
Danışmanlık:
Gümrük Müşaviri (zorunlu değil ama pratik)
Mali Müşavir (vergi tarafı için)
İthalatçılar Birliği (sektörel bilgi)
Güncel takip için:
abglobal.tr — Mevzuat takip sitesi
birlesikgumrukleme.com.tr
DH Danışmanlık — Detaylı analiz
CNBC-e, DHA — Haber takibi
🎯 Özet — En Önemli 5 Nokta
✅ Gözetim = ithalatı izleme sistemi (yerli üretimi korumak için)
✅ 184 tebliğ yürürlükte (2026 itibarıyla)
✅ 17 Temmuz 2026'dan beri %5 tolerans (küçük fiyat farkları için)
⚠️ Gözetim eşiğinin altındaki ithalatta ekstra vergi ödeniyor (KDV + gümrük)
⚖️ Yargı ithalatçı lehine (gözetim tek başına vergi matrahı olamaz)
Spesifik bir durum var mı?
Hangi ürünü ithal ediyorsunuz? (GTİP kodu)
Nereden? (Çin, Almanya, İtalya vb.)
Fatura fiyatınız gözetim eşiğinin altında mı?
Ödediğiniz ekstra vergiyi geri almak mı istiyorsunuz?
Bu bilgileri verirseniz size özel yol haritası çıkarabilirim. Gümrük ve ithalat konuları hem karmaşık hem hızlı değişiyor — mutlaka bir gümrük müşaviri ile de teyit almanızı öneririm.

Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı

14/07/2026

Nisan 2026'da yürürlüğe giren yeni Sanayi Sicil Tebliği (SGM 2026/4) ile 2 yılda bir yapılan fiziki vize zorunluluğu ve vize ücretleri tamamen kaldırılmıştır
1 Nisan 2026 tarihli ve 33211 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sanayi Sicil Tebliği (SGM 2026/4), 15 Nisan 2026'da yürürlüğe girerek 2 yılda bir yapılan fiziki/elektronik vize zorunluluğunu tamamen kaldırdı. İşte kanun maddeleriyle özet:
Dayanak ve Amaç
• MADDE 1 — Tebliğin amacı, 17/4/1957 tarihli ve 6948 sayılı Sanayi Sicili Kanunu kapsamındaki işletmelerin sanayi sicili çerçevesindeki başvuru, kayıt, değişiklik, geçerlilik, iptal ve yıllık işletme cetveli hususlarına ilişkin usul ve esasları belirlemektir. Asmmmo
• MADDE 2 — Tebliğ, aynı 6948 sayılı Kanun'a dayanılarak hazırlanmıştır.
Vize Sisteminin Kaldırılması
Eski SGM 2014/11 Tebliği'nde belge, veriliş tarihinden itibaren 2 yılda bir elektronik vize edilmek zorundaydı. Yeni tebliğ ile bu kavram tanım maddesinden itibaren sistemden çıkarıldı:
• MADDE 3 (tanımlar) — "Geçerlilik" artık sanayi sicil belgesinde yer alan bilgi ve kayıtların güncelliğinin yıllık işletme cetveli verilmesine bağlı olduğu şeklinde tanımlanmıştır. Asmmmo
• Sisteme göre "2 yılda bir vize" mantığından çıkılıp "her yıl cetvel bazlı aktif geçerlilik yönetimi" mantığına geçilmiştir. Tobbyazilim
Yürürlük
• MADDE 12 — Tebliğ 15/4/2026 tarihinde yürürlüğe girer. Asmmmo
Geçiş Hükümleri — GEÇİCİ MADDE 1
Sizin sorunuzdaki "süresinde verdiyseniz, değişikliğe uygundur" ifadesi tam olarak burada karşılık buluyor:
1. Vizesi devam eden eski belgeler (fıkra 1): Eski SGM 2014/11 kapsamında düzenlenen ve vizesi devam eden belgeler için geçerlilik tarihi, vize bitiş tarihidir. Cetvel verilirse geçerlilik tarihi, vize bitiş süresini kısaltmamak koşuluyla 7 nci maddenin üçüncü fıkrasına göre belirlenir. Asmmmo
2. İlk vize tarihi henüz gelmemiş işletmeler (fıkra 2):
• 15/4/2024-31/12/2025 arasında kayıt olanlar için 2025 yılı yıllık işletme cetveli verme döneminin son günü, Asmmmo
• 1/1/2026-14/4/2026 arasında kayıt olanlar için 2026 yılı yıllık işletme cetveli verme döneminin son günü geçerlilik tarihi olarak esas alınır. Asmmmo
3. Vize yükümlülüğünü hiç yerine getirmeyenler (fıkra 3): Bu işletmeler için sanayi sicil belgesi geçerlilik tarihi, 2025 yılı yıllık işletme cetveli verme döneminin son günüdür. Asmmmo
Yeni Sistemin İşleyişi
Belgenizin geçerliliğini korumak artık tek koşula bağlı: yıllık işletme cetvelini süresinde vermek. Cetveli süresinde veren işletmelerin belge geçerlilik süresi, bir sonraki yılın cetvel verme dönemine kadar otomatik olarak uzayacaktır. Cetveli süresinde vermeyen işletmenin belgesi ise geçerliliğini yitirip sağladığı hiçbir hak ve muafiyetten faydalanılamayacak hale gelir. SeckingumrukMalimusavirankara
Diğer Önemli Değişiklikler (bilgi amaçlı)
• Aynı adreste birden fazla işletme için: yazılım faaliyetleri hariç fiziki alanların ayrıştırılmış olması, ortak makine-teçhizat kullanılmaması, ayrı kapasite raporu ve ortak personel çalıştırılmaması şartı getirildi. Vdd
• Tüm işlemler artık e-Devlet üzerinden Sanayi Sicil Bilgi Sistemi (SSBS) aracılığıyla yürütülüyor. Seckingumruk
• Üretimi durdurup iptal başvurusu yapmayan işletmenin belgesi il müdürlüğünce resen iptal edilebiliyor.
Özetle: Eğer yıllık işletme cetvelinizi bugüne kadar süresinde verdiyseniz, belgenizin geçerlilik tarihi yeni sisteme göre otomatik güncellenmiş olmalı ve ayrıca ücretli/fiziki bir vize işlemi yapmanıza gerek kalmadı — sadece cetvel yükümlülüğünüzü her yıl aksatmadan sürdürmeniz yeterli.

07/07/2026

*İTHALATTA GÖZETİM UYGULAMASINA TABİ İTHALATINIZ VARSA TEMMUZ AYINDA YAPMANIZ GEREKLİ İŞLEMLERİ ATLAMAYINIZ*
İthalatta haksız rekabetin önlenmesine ilişkin mevzuat kapsamında (Yazının devamında İGU kapsamında tabiri kullanılmıştır) ithal edilen malların KDV matrahında bu uygulamalar nedeniyle ortaya çıkan artış tutarları ile bu artış tutarlarına ilişkin her türlü vergi, resim, harç ve paylar dolayısıyla ödenen KDV’nin indirim konusu yapılmamalıdır.
İGU yerli üreticilerin zarar görmesini önlemek amacıyla, belirli ürünlerin ithalat seyrinin izlenmesi ve belirli bir kıymet (fiyat) eşiğinin altındaki ithalatların Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan bir uygulamadır.
Gümrük beyannamesinde aşağıdaki kodların karşılarında yer alan tutarlara isabet eden KDV’nin uygulama gereği indirim olarak dikkate alınmaması gerekiyor.
​🛑 Kod 20 ..... Dampinge Karşı Vergi
🛑 Kod 21 .... Sübvansiyona Karşı Vergi
🛑 Kod 33 .... Antidamping KDV
🛑 Kod 34 .... Ek mali yükümlülük (adet bazlı)
🛑 Kod 38 .... Ek mali yükümlülük KDV
🛑 Kod 39 .... Ek mali yükümlülük
🛑 Kod 61 .... Telafi Edici Vergi
Bu kodlar kapsamında yapılan ödemeler de KDV matrahına dahil edilir. İşte bu kodlara ait KDV indirim konusu yapılmayacaktır.
57 Nolu KDV Tebliğ ile birlikte ithalatta İGU kapsamında hesaplanan KDV’nin indirilmediğinin tevsikine yönelik Bildirim ve Özel Amaçlı YMM Raporu şartı getirilmiştir.
İGU Kapsamına giren işlemlerin ithalat bedeli 2.600.000-TL’yi AŞMAYAN mükellefler, altışar aylık dönemleri izleyen ayın sonuna kadar bağlı oldukları vergi dairesine bu ithalatları nedeniyle ödemiş oldukları KDV’yi indirmediklerine dair bildirimde bulunmakla yükümlüdürler. Dolayısıyla, Ocak-Haziran/2026 dönemine ilişkin bildirimin Temmuz/2026 ayının sonuna, Temmuz-Aralık/2026 dönemine ilişkin bildirimin ise Ocak/2027 ayının sonuna kadar yapılması gerekmektedir.
İGU kapsamında işlemi bulunan ve kapsama giren işlemlerin ithalat bedeli 2.600.000-TL’yi aşan mükellefler ise bu ithalatları nedeniyle ödemiş oldukları KDV’yi indirmediklerini Özel Amaçlı YMM Raporu ile tevsik etmekle yükümlüdürler. Özel Amaçlı YMM Raporu, Ocak-Haziran/2026 dönemi için Temmuz/2026 sonuna; Temmuz-Aralık/2026 dönemi için Ocak/2027 sonuna kadar düzenlenip ibraz edilmelidir.
Kapsama giren ithalatı olan mükelleflerin süresinde düzenlenmiş YMM Tam Tasdik Sözleşmesinin bulunması ve Tam Tasdik Raporunda indirim hakkı kaldırılan KDV'nin indirim konusu yapılıp yapılmadığına yönelik açıklama yer alması koşuluyla Özel Amaçlı Rapor ibrazına gerek bulunmamaktadır.
Öte yandan mükelleflerin söz konusu KDV nin indirim konusu yapılmadığını, şirketin süresinde düzenlenmiş Tam Tasdik sözleşmesinin olduğunu ve bu çerçevede YMM tarafından düzenlenen Tam Tasdik raporunda bahsi geçen KDV hakkında gerekli açıklamanın yapılacağının vergi dairesine yazılı olarak bildirilmesinde fayda bulunmaktadır.
Ymm Erkan Ateşli