10/01/2018
İLK BAĞIMSIZ DENETİMLER – AÇILIŞ BAKİYELERİ
FIRST INDEPENDENT AUDITS – STARTING BALANCES
M.M. Murat DEMİRTAŞ
Süleyman TOZLU
ÖZ
29 Ocak 2014 tarihli 28897 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan (BDS-510) İlk Bağımsız Denetim-Açılış Bakiyeleri hakkında Türkiye Denetim Standartları Tebliği No:19 ile düzenleme getirilmiştir. Makalemizde İlk Bağımsız Denetim-Açılış Bakiyelerinin denetiminde denetim prosedürleri, denetim sonuçları ve raporlama konuları ele alınmıştır.
Anahtar Sözcükler: Açılış Bakiyeleri, Denetçi Görüşleri, BDS-510
ABTRACT
Turkey Auditing Standards Communiqué No: 19 on the (BDS-510) First Independent Auditor-Starting Balances published in the Official Gazette on January 29, 2014 with number 28897 have been put in order. The audit procedures, audit results and reporting issues have been discussed under the supervision of the First Independent Audit-Starting Balances in this article.
Key Words: Starting Balances, Audit’s Opinion, BDS-510
1. GİRİŞ
İlk denetim, önceki döneme ait finansal tabloların önceki denetçi tarafından denetlenmiş olduğu veya denetlenmemiş olduğu durumlarda farklı şekillerde ortaya çıkan işlemdir. Önceki denetçi, başka bir denetim şirketinde çalışan ve önceki dönemde işletmenin finansal tablolarını denetlenmiş olan, cari dönem denetçisinin yerine geçtiği denetçiyi ifade etmektedir.
Açılış bakiyeleri, dönem başındaki hesap bakiyeleri anlamındadır. Bununla birlikte şarta bağlı varlık ve yükümlülükler ile taahhütler gibi dönem başında var olan ve açıklanması gereken hususları ihtiva eder. Açılış bakiyeleri önceki dönemin kapanış bakiyeleri ile ilişkilidir ve önceki dönem uygulanan muhasebe politikasının izlerini taşır.
29 Ocak 2014 tarihli 28897 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Kamu Gözetim, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumundan İlk Bağımsız Denetimler-Açılış Bakiyeleri (BDS-510) Hakkından Türkiye Denetim Standartları Tebliği”nde (No:19) Bağımsız Denetim Standardı (BDS), ilk defa yapılan bir denetimde (ilk denetimde) denetçinin, açılış bakiyelerine ilişkin sorumluluklarını düzenler. Açılış bakiyeleri, finansal tablolardaki tutarların yanı sıra dönem başında mevcut olan ve açıklanması gereken şarta bağlı varlık ve yükümlülükler ile taahhütler gibi konuları da içerir. (web1)
Bu bağımsız denetim 01/01/2013 tarihinde ve sonrasında başlayacak hesap dönemlerinden itibaren uygulanmak üzere yayımı tarihinden yürürlüğe girmiştir. İlgili tebliğ, prosedürleri, sonuçlar ve raporlama işlemlerini düzenlemektedir.(web1)
2. DENETİM PROSEDÜRLERİ
İlk denetimin yürütülmesinde açılış bakiyelerine ilişkin amaç;
• Açılış bakiyelerinin cari dönem finanslal tablolarının önemli derecede etkileyen yanlışlıklar içerip içermediği;
• Açılış bakiyelerinde yansıtılan uygun muhasebe politikalarının cari dönem finansal tablolarında tutarlı bir şekilde uygulanıp uygulanmadığı veya bu politikalarda meydana gelen değişikliklerin geçerli finansal raporlama çerçevesine uygun bir biçimde uygulanıp uygulanmadığı, yeterli şekilde sunulup sunulmadığı ve açıklanıp açıklanmadığı hususlarına yönelik yeterli ve uygun denetim kanıtı elde etmektir.(web1)
Denetçi, açılış bakiyeleriyle ilgili bilgi almak amacıyla, -varsa- açıklamalar dâhil olmak üzere en son finansal tabloları ve bu tablolara ilişkin önceki denetçinin raporunu okur. Ayrıca açılış bakiyelerinin cari dönem finansal tablolarını önemli derecede etkileyen yanlışlıklar içerip içermediği hakkında yeterli ve uygun denetim kanıtını inceler. Bu inceleme, önceki döneme ait kapanış bakiyelerinin, cari döneme doğru bir şekilde aktarılıp aktarılmadığına veya -gerekli hâllerde- farklı düzenlenip düzenlenmediğine karar verilmesi ve açılış bakiyelerinin uygun muhasebe politikalarıyla ilgili uygulamaları yansıtıp yansıtmadığına karar verilmesi şeklinde gerçekleşir. Ayrıca önceki yıla ait finansal tabloların denetlenmiş olması durumunda, açılış bakiyelerine ilişkin kanıt elde etmek amacıyla önceki denetçinin çalışma kâğıtlarının gözden geçirilir veya cari dönemde uygulanan denetim prosedürlerinin açılış bakiyelerine ilişkin kanıt sağlayıp sağlamadığının değerlendirilir. Yahut açılış bakiyelerine ilişkin kanıt elde etmek amacıyla belirli denetim prosedürlerinin uygulanır.
Açılış bakiyeleriyle ilgili yeterli ve uygun denetim kanıtı elde etmek için gerekli olan denetim prosedürlerinin niteliği ve kapsamı, işletme tarafından oluşan muhasebe politikalarına, cari döneme ait finansal tablolardaki hesap bakiyelerinin, işlem sınıflarının ve açıklamaların niteliği ile “önemli yanlışlık” risklerine, cari döneme ait finansal tablolar açısından açılış bakiyelerinin önemine ve önceki döneme ait finansal tabloların denetlenmiş olup olmadığı ve denetlenmiş olması durumunda, önceki denetçinin olumlu görüş dışında bir görüş verip vermediğine bağlıdır.
Duran varlıklar ve uzun vadeli yükümlülükler için (maddi duran varlıklar, yatırımlar ve uzun vadeli borçlar gibi) muhasebe kayıtları ve açılış bakiyelerinin dayanağını oluşturan diğer bilgiler incelenerek denetim kanıtları elde edilebilir. Belirli durumlarda denetçi, üçüncü taraflardan teyit almak suretiyle açılış kayıtlarına ilişkin denetim kanıtları elde edebilir (örneğin uzun vadeli borçlar ve yatırımlar için). Diğer durumlarda ise denetçinin ilave denetim prosedürleri uygulaması gerekebilir.
Açılış bakiyelerinin cari dönem finansal tablolarını önemli derecede etkileyebilecek yanlışlıklar içerdiğine ilişkin denetim kanıtı elde etmesi durumunda denetçi, söz konusu yanlışlıkların cari dönem finansal tabloları üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla içinde bulunulan şartlar altında uygun olan ilave denetim prosedürlerini uygular. Cari dönem finansal tablolarında bu tür yanlışlıkların bulunduğu sonucuna varması durumunda denetçi, söz konusu yanlışlıkları yönetimin uygun bir kademesine ve üst yönetimden sorumlu olanlara bildirir.
Denetçi, muhasebe politikalarının tutarlılığını inceler; bu amaçla açılış bakiyelerinde yansıtılan muhasebe politikalarının cari dönem finansal tablolarında tutarlı bir şekilde uygulanıp uygulanmadığı veya bu politikalarda meydana gelen değişikliklerin geçerli finansal raporlama çerçevesine uygun bir biçimde uygulanıp uygulanmadığı, yeterli şekilde sunulup sunulmadığı ve açıklanıp açıklanmadığı konusunda yeterli ve uygun denetim kanıtı elde eder.
3. DENETİM SONUÇLARI VE RAPORLAMA
Denetçi, açılış bakiyelerine ilişkin yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edememesi durumunda şartlı görüş, yani sınırlı olumlu görüş bildirir yahut finansal tablolara ilişkin görüş bildirmez. İlaveten denetçi, açılış bakiyelerinin cari dönem finansal tablolarını önemli derecede etkileyen bir yanlışlık içerdiği ve bu yanlışlığın etkisinin uygun bir şekilde muhasebeleştirilmediği veya yeterli şekilde sunulmadığı ya da açıklanmadığı sonucuna varması durumunda sınırlı olumlu görüş (şartlı görüş) veya olumsuz görüş verir.
Eğer açılış bakiyelerine ilişkin olarak, cari dönem muhasebe politikalarının geçerli finansal raporlama çerçevesi uyarınca tutarlı bir şekilde uygulanmadığı ya da muhasebe politikalarında meydana gelen bir değişikliğin geçerli finansal raporlama çerçevesi uyarınca uygun bir biçimde uygulanmadığı veya yeterli şekilde sunulmadığı ya da açıklanmadığı görülürse, denetçi sınırlı olumlu görüş ya da olumsuz görüş bildirir.
Önceki denetçinin, önceki döneme ait finansal tablolara ilişkin verdiği olumlu görüş dışındaki görüşünün cari döneme ait finansal tablolar açısından ilgili ve önemli olması durumunda denetçi, cari dönem finansal tablolarına ilişkin olarak olumlu görüş dışında bir görüş verir. Bazı durumlarda, önceki denetçinin olumlu görüş dışında bir görüş vermesi cari döneme ait finansal tablolardaki görüşle ilgili olmayabilir ve bu tablolardaki görüş açısından önemli olmayabilir. Örneğin, önceki dönemde kapsama ilişkin bir sınırlama varsa ve kapsam sınırlamasına yol açan sorun cari dönemde çözülmüşse böyle bir durum ortaya çıkabilir.
SONUÇ
Açılış bakiyeleri; Gerek ilk kez denetime tabi olan gerekse daha önce denetime tabi olmuş olsa bile denetçinin görüşünü etkileyecek yanlışlıklar içerebilir. Bu yanlışlıkları minimize edebilmek adına açılış bakiyelerini bir takım denetim prosedürlerini uygulayarak görüşünü etkileyecek unsurların olup olmadığına bakmalıdır. Bu durumda Açılış bakiyeleri denetçi görüşü bakımından;
Etki derecesi yüksek ise OLUMSUZ GÖRÜŞ
Etki derecesi düşük ise SINIRLI OLUMLU GÖRÜŞ
Etki derecesi çok düşük ise OLUMLU GÖRÜŞ verir.
Kaynakça:Web1http://www.kgk.gov.tr/Portalv2Uploads/files/PDF%20linkleri/standartlar%20ve%20ilke%20kararlar%C4%B1/DENET%C4%B0M%20STANDARTLARI/BDS_510.pdf / 22/12/2017
