11/10/2022
🆘🆘🆘 TẤT TẦN TẦN VỀ ADENO BỐ MẸ CẦN BIẾT🆘🆘🆘
TS.BS Đặng Thị Thúy - Trưởng Khoa Nhi, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương chia sẻ một số vấn đề hữu ích xung quanh căn bệnh này để bố mẹ biết cách phòng tránh cho con.
𝟏. 𝐀𝐝𝐞𝐧𝐨𝐯𝐢𝐫𝐮𝐬 𝐥𝐚̀ 𝐠𝐢̀?
Đây là virus thuộc họ Adenoviridae, gồm 2 nhóm chính: gây bệnh ở chim và gây bệnh ở động vật có vú, bao gồm con người
𝟐. 𝐀𝐝𝐞𝐧𝐨𝐯𝐢𝐫𝐮𝐬 𝐜𝐨́ 𝐩𝐡𝐚̉𝐢 𝐥𝐚̀ 𝐯𝐢𝐫𝐮𝐬 𝐦𝐨̛́𝐢 𝐤𝐡𝐨̂𝐧𝐠?
Không.
Người ta đã phát hiện ra Adenovirus từ năm 1953, tức cách đây gần 70 năm. Hiện nay, người ta đã phân lập được hơn 60 tuýp huyết thanh của Adenovirus, và chúng được chia thành 7 nhóm từ A đến G.
𝟑. 𝐀𝐝𝐞𝐧𝐨𝐯𝐢𝐫𝐮𝐬 𝐥𝐚̂𝐲 𝐥𝐚𝐧 𝐛𝐚̆̀𝐧𝐠 𝐜𝐚́𝐜𝐡 𝐧𝐚̀𝐨?
Adenovirus có thể lây thông qua tiếp xúc với giọt bắn từ mũi hay miệng của trẻ bị nhiễm bệnh (ví dụ: trong quá trình ho, hắt hơi…); hay qua tiếp xúc tay với đồ vật hay bề mặt chứa virus sau đó lại chạm vào miệng, mũi, mắt mà chưa rửa tay.
Một số tuýp adenovirus có thể lây qua phân người bệnh (ví dụ: trong quá trình thay bỉm).
Ngoài ra, adenovirus có thể lây truyền qua môi trường nước, như là bể bơi, nhưng ít phổ biến.
Những biểu hiện khi nhiễm virus adeno rất giống các loại bệnh thông thường về đường hô hấp, chính vì thế dễ khiến việc phát hiện bệnh chậm trễ, virus có thêm cơ hội lây lan ra cộng đồng
𝟒. 𝐀𝐝𝐞𝐧𝐨𝐯𝐢𝐫𝐮𝐬 𝐜𝐨́ 𝐝𝐞̂̃ 𝐛𝐢̣ 𝐭𝐢𝐞̂𝐮 𝐝𝐢𝐞̣̂𝐭 𝐤𝐡𝐨̂𝐧𝐠?
Không!
Sức sống của loại virus này khá tốt. Chúng có thể tồn tại khoảng 30 ngày nếu sống trong nhiệt độ phòng. Trong điều kiện 40 độ C, virus có thể sống trong nhiều tháng.
Thậm chí với điều kiện -200 độ C, thời gian sống của virus Adeno có thể tính bằng năm. Virus có thể nhân lên sau khoảng 30 giờ xâm nhập vào cơ thể người.
Tuy nhiên, ở nhiệt độ 56 độ C, chúng có thể mất độc lực và bị tiêu diệt trong khoảng từ 3 đến 5 phút.
Thời gian tồn tại lâu trong môi trường cùng với khả năng nhân lên cao, khiến virus càng dễ dàng lây lan nhanh trong cộng đồng.
𝟓. 𝐊𝐡𝐢 𝐛𝐢̣ 𝐧𝐡𝐢𝐞̂̃𝐦 𝐀𝐝𝐞𝐧𝐨𝐯𝐢𝐫𝐮𝐬, 𝐛𝐚̣𝐧 𝐜𝐨́ 𝐭𝐡𝐞̂̉ 𝐜𝐨́ 𝐧𝐡𝐮̛̃𝐧𝐠 𝐛𝐢𝐞̂̉𝐮 𝐡𝐢𝐞̣̂𝐧 𝐧𝐚̀𝐨?
Adenovirus có nhiều tuýp, mỗi tuýp lại có thể gây bệnh ở vài cơ quan nên biểu hiện của Adenovirus cũng rất đa dạng:
- Sốt: Có thể sốt cao, kéo dài 5 - 10 ngày
- Biểu hiện hô hấp: Ho, hắt hơi, sổ mũi, nghẹt mũi, đau họng
- Biểu hiện tại mắt: Mắt đỏ, chảy nước mắt, tiết nhiều nghèn, mắt ngứa, cộm, mi mắt sưng nề
- Biểu hiện tiêu hóa: Tiêu chảy, đau quặn bụng
𝟔. 𝐋𝐚̀𝐦 𝐭𝐡𝐞̂́ 𝐧𝐚̀𝐨 đ𝐞̂̉ 𝐛𝐢𝐞̂́𝐭 𝐥𝐢𝐞̣̂𝐮 𝐜𝐨𝐧 𝐭𝐨̂𝐢 𝐜𝐨́ 𝐩𝐡𝐚̉𝐢 𝐦𝐚̆́𝐜 𝐀𝐝𝐞𝐧𝐨𝐯𝐢𝐫𝐮𝐬 𝐡𝐚𝐲 𝐤𝐡𝐨̂𝐧𝐠?
Khi trẻ có biểu hiện sốt cao, đau họng, soi họng có 2 amidal sưng to, kèm kết mạc mắt đỏ, ho, trong vùng có nhiều người đang mắc Adenovirus thì khả năng cao con bạn đang mắc Adenovirus. Lúc này cần đến cơ sở y tế để làm xét nghiệm khẳng định.
𝟕. 𝐊𝐡𝐢 𝐭𝐫𝐞̉ 𝐛𝐢̣ 𝐦𝐚̆́𝐜 𝐀𝐝𝐞𝐧𝐨𝐯𝐢𝐫𝐮𝐬, 𝐭𝐡𝐢̀ 𝐜𝐡𝐚 𝐦𝐞̣ 𝐜𝐚̂̀𝐧 𝐥𝐚̀𝐦 𝐧𝐡𝐮̛̃𝐧𝐠 𝐠𝐢̀ 𝐨̛̉ 𝐧𝐡𝐚̀?
Hiện nay chưa có thuốc điều trị đặc hiệu Adenovirus, nhưng may mắn là bệnh thường tự ổn định sau 7 – 10 ngày. Điều trị Adenovirus bao gồm điều trị triệu chứng và điều trị hỗ trợ:
- Điều trị triệu chứng:
+ Hạ sốt: Hạ sốt bằng paracetamol
+ Vệ sinh mũi họng thường xuyên
+ Nếu có viêm kết mạc thì nhỏ nước muối sinh lý nhiều lần trong ngày
+ Trẻ sốt cao, nôn, hoặc ỉa lỏng cần bù thêm nước. Nếu trẻ không uống được cần truyền dịch đường tĩnh mạch.
+ Khám cơ sở y tế mỗi 1 – 2 ngày để được theo dõi và chăm sóc y tế kịp thời.
- Điều trị hỗ trợ: Cho trẻ nghỉ ngơi, uống nhiều nước, ăn đủ bữa, đảm bảo dinh dưỡng cho trẻ tránh bị mất nước.
𝟖. 𝐂𝐨́ 𝐧𝐞̂𝐧 𝐝𝐮̀𝐧𝐠 𝐤𝐡𝐚́𝐧𝐠 𝐬𝐢𝐧𝐡 đ𝐞̂̉ đ𝐢𝐞̂̀𝐮 𝐭𝐫𝐢̣ 𝐀𝐝𝐞𝐧𝐨𝐯𝐢𝐫𝐮𝐬 𝐤𝐡𝐨̂𝐧𝐠?
Không.
Kháng sinh không có tác dụng với virus Adeno. Chỉ dùng kháng sinh khi có bằng chứng của nhiễm vi khuẩn. Để phân biệt được giữa sốt do vi khuẩn và do virus Adeno, trẻ cần phải được thăm khám cẩn thận bởi các chuyên gia và làm các xét nghiệm để đánh giá.
𝟗. 𝐊𝐡𝐢 𝐧𝐚̀𝐨 𝐭𝐡𝐢̀ 𝐭𝐫𝐞̉ 𝐦𝐚̆́𝐜 𝐀𝐝𝐞𝐧𝐨𝐯𝐢𝐫𝐮𝐬 𝐦𝐨̛́𝐢 𝐜𝐚̂̀𝐧 𝐧𝐡𝐚̣̂𝐩 𝐯𝐢𝐞̣̂𝐧 đ𝐢𝐞̂̀𝐮 𝐭𝐫𝐢̣?
Thông thường nhiễm Adenovirus ở thể nhẹ, có thể chăm sóc và điều trị tại nhà. Tuy nhiên một số trường hợp trở nặng, phải nhập viện điều trị. Khi trẻ có một trong các dấu hiệu sau đây, cần đưa trẻ tới cơ sở y tế càng sớm càng tốt:
- Khó thở: thở nhanh hơn so với bình thường (khi không sốt)
- Trẻ có dấu hiệụ nguy hiểm toàn thân: Nôn nhiều, không uống được, co giật, li bì, sốt hoặc hạ nhiệt độ ở trẻ sơ sinh.
- Bệnh lý nền: Suy dinh dưỡng, suy giảm miễn dịch, bệnh lý tim mạch, hô hấp mạn tính
𝟏𝟎. 𝐍𝐡𝐢𝐞̂̃𝐦 𝐀𝐝𝐞𝐧𝐨𝐯𝐢𝐫𝐮𝐬 𝐫𝐨̂̀𝐢 𝐜𝐨́ 𝐭𝐡𝐞̂̉ 𝐦𝐚̆́𝐜 𝐥𝐚̣𝐢 𝐤𝐡𝐨̂𝐧𝐠? 𝐍𝐠𝐮̛𝐨̛̀𝐢 𝐥𝐨̛́𝐧 𝐜𝐨́ 𝐧𝐡𝐢𝐞̂̃𝐦 𝐛𝐞̣̂𝐧𝐡 𝐤𝐡𝐨̂𝐧𝐠?
Có.
Adenovius có nhiều type khác nhau gây ra các bệnh cảnh lâm sàng khác nhau. Không có miễn dịch chéo giữa các type nên có thể nhiễm nhiều lần. Virus có thể gây bệnh ở mọi đối tượng và mọi lứa tuổi, trong đó các đối tượng trẻ em, người lớn tuổi, mắc bệnh mạn tính thường có nguy cơ cao hơn.
𝟏𝟏. 𝐋𝐚̀𝐦 𝐧𝐡𝐮̛ 𝐭𝐡𝐞̂́ 𝐧𝐚̀𝐨 đ𝐞̂̉ 𝐩𝐡𝐨̀𝐧𝐠 𝐛𝐞̣̂𝐧𝐡 𝐝𝐨 𝐀𝐝𝐞𝐧𝐨𝐯𝐢𝐫𝐮𝐬 𝐠𝐚̂𝐲 𝐫𝐚?
Hiện nay, tại Việt Nam chưa có vaccine phòng Adenovirus, nên việc phòng bệnh cũng tương tự như phòng bệnh lây qua đường hô hấp khác.
- Tăng cường hệ miễn dịch: Bổ sung đầy đủ dưỡng chất cần thiết để tăng cường sức đề kháng đặc biệt trẻ nhỏ.
- Giữ ấm, giữ ẩm đường hô hấp, vệ sinh mũi họng hành ngày.
- Tránh tiếp xúc nguồn bệnh, không nên đến nơi đông người trong thời gian dịch bệnh, đeo khẩu trang đúng cách.
- Vệ sinh tay thường xuyên bằng dung dịch sát khuẩn
