29/11/2021
LỰA CHỌN CÁC CÔNG CỤ ĐẦU TƯ
Gọi là đầu tư cho sang mồm nhưng đa số với các nhà đầu tư cá nhân nó là đầu cơ, là mua thấp bán cao. Đầu cơ có ý nghĩa cơ bản là chống lại lạm phát, chống lại sự mất giá của đồng tiền, bên cạnh đó nó đem lại lợi nhuận lớn do chênh lệch giá. Cả thế giới đang lạm phát, cùng với kinh tế khó khăn việc làm ít đi khiến các thị trường tài chính đều đang rất nóng. Việc cất tiền, đầu tư tiền vào đâu cho hiệu quả nhất là chủ đề đáng quan tâm hiện nay. Cùng điểm qua các công cụ đầu tư phổ biến trên thị trường để xem công cụ nào phù hợp để lựa chọn là điều đầu tiên quan trọng nhất trước khi bước chân vào thế giới đầu tư. Các công cụ phổ biến truyền thống như vàng bạc, bất động sản, forex; công cụ tương đối mới là chứng khoán; mới hơn là crypto và mới nhất là lan var. Đầu tư cổ phần doanh nghiệp nhiều rủi ro do bản thân kinh doanh là ngành nhiều rủi ro rồi, chủ yếu phần này dành cho các cá mập nhiều vốn rải nhiều dự án khác nhau, chỉ cần 1 vụ thành công là có lãi, mình sẽ không phân tích ngành này.
1. Vàng bạc: Đây là công cụ cổ điển nhất an toàn nhất dễ dàng nhất để đầu tư. Xét về lợi nhuận có thể đạt 10-15%/năm nếu nắm bắt tốt các chu kỳ kinh tế vĩ mô để lướt sóng. Thời gian đầu tư có thể rất nhanh chỉ 1 vài tháng là đạt kỳ vọng lợi nhuận. Công cụ này cần mỗi yếu tố thời điểm còn lại thì rất dễ dàng mua bán, không mất công tìm kiếm, thẩm định, giấy tờ loằng ngoằng. Vốn lớn hay vốn nhỏ đều có thể tiến hành được. Đây là công cụ phù hợp với bất kỳ ai. Về lâu dài thì không bao giờ sợ lỗ tuy nhiên với nhiều người thì hiệu suất kênh này không được cao như kỳ vọng đôi khi nó chỉ đủ chống lạm phát.
2. Bất động sản: Công cụ an toàn thứ 2 sau vàng bạc. Lợi nhuận về dài hạn cũng rất ổn. Thời gian đầu tư phải theo trường phái dài hạn tính bằng năm. Nhanh thì 2 năm có thể x2 tài khoản, còn thì 3 năm hay 5 năm. Đây là một công cụ đầu tư chắc chắn nhất vì ngoài yếu tố đầu cơ thì nó còn yếu tố rất quan trọng trong thực tiễn là yếu tố sử dụng. Vì nó có thể dùng để ở, làm văn phòng, cho thuê, trồng trọt, chăn nuôi… Trong cuộc sống thì không ai không cần bất động sản mà người thì ngày càng đông, đất đai thì có khi còn giảm do băng tan nước biển dâng cao. Trong tất cả các công cụ đầu cơ thì chỉ bất động sản có yếu tố này. Đó là một ưu điểm tuyệt đối so với công cụ đầu cơ khác. Dân trong ngành thường có những câu như: buôn bán cả đời không bằng tiền lời lô đất, cầm tờ A4 đời đời ấm no… Các tỉ phú Việt Nam đa phần có liên quan đến bất động sản.
Ngoài những ưu điểm thì bên cạnh nó những hạn chế nhất định. Đầu tiên là cần số vốn lớn vài trăm triệu trở lên mới đính đến chuyện đầu cơ được. Còn không có vốn chỉ làm những công việc liên quan như môi giới, quản lý cho thuê... Thứ nữa là cần thời gian tìm kiếm có khi một vài tháng mới kiếm được mảnh đất ưng ý. Cần nhiều kiến thức để thẩm định như pháp lý, quy hoạch, phong thủy, tâm linh, tranh chấp,… Thứ ba là tính thanh khoản kém thời gian phải tính bằng tháng, bằng năm và đặc biệt không thanh khoản từng phần được đối với những mảnh nhỏ vài chục mét vuông. Thứ tư là thủ tục giấy tờ sang tên cũng rất mất thời gian công sức và chi phí. Thứ năm là vì là ngành có giá trị cao cần nhiều vốn nên cũng có nhiều mánh khóe lừa đảo hay dự án đổ vỡ cũng dễ mất tiền.
3. Forex: Hay kinh doanh ngoại tệ. Phần này cũng phải có kiến thức kinh tế vĩ mô có quy mô toàn cầu để nắm bắt được sự chênh lệch giá các đồng tiền với nhau để chọn thời cơ mua bán hợp lý. Nếu mua bán trực tiếp thì phải đến ngân hàng nơi được luật cho phép kinh doanh ngoại tệ, còn mua ở các nơi khác là vi phạm pháp luật. Còn nếu chơi trên các sàn dùng đòn bẩy quá lớn sẽ bị mất nhiều hơn được. Phần này nói chung không giành cho đa số.
4. Chứng khoán (bao gồm cả trái phiếu): Đây cũng là công cụ lâu đời trên thế giới nhưng ở Việt Nam mới phát triển hơn hai chục năm. Chứng khoán là ngành dễ dàng để trở thành nhà đầu tư đúng nghĩa hơn. Ưu điểm ngành này thì có rất nhiều như ngồi một chỗ có thể đầu tư được, vốn không cần nhiều, lợi nhuận cao, thanh khoản nhanh, không cần thủ tục giấy tờ rườm rà. Tuy nhiên cần hiểu bản chất của thị trường này là công cụ huy động vốn trực tiếp cho các doanh nghiệp nên với nhà đầu tư cá nhân luôn ở thế bị động. Chủ quan fomo là có thể ôm một mớ giấy vụn.
Nhiều người hiểu nhầm chứng khoán là zero sum game nhưng thực chất không phải. Ở đâu đó người ta thống kê là 50% lợi nhuận của thị trường đến từ cổ tức, tức là đến từ hoạt động sản xuất kinh doanh sinh lợi của doanh nghiệp. Lợi nhuận đến từ khách hàng, từ người tiêu dùng thì dòng tiền mới sẽ luôn có đổ vào thị trường. Vì vậy sẽ luôn có lợi nhuận cho các nhà đầu tư. Đối với nhà đầu tư giỏi thì việc đầu tư rất dễ dàng đến nhàm chán nhưng có thể mang lại lợi nhuận lớn hơn vàng bạc, bất động sản. Ngành này nói có nhiều rủi ro cũng đúng vì nếu đầu cơ về giá thì luôn bị động dễ mất tiền với đội market maker, cá mập khi hàng ngày lên sàn nhìn các cổ phiếu tăng giá trần dẫn đến fomo rồi đu đỉnh, mất tiền. Nhưng ngành này rất dễ phân tán rủi ro làm giảm rủi ro đến mức tối đa. Chọn nhiều doanh nghiệp sẽ giảm rủi ro về danh mục đầu tư. Mua nhiều thời điểm khác nhau sẽ giảm rủi ro về thời điểm mua bán.
Nhà đầu tư giỏi ngành này có nhiều cơ hội tiếp xúc với kiến thức về kinh tế vĩ mô, mô hình kinh doanh, doanh nghiệp,… Ngành này cũng rất phù hợp với việc quản lý tài chính cá nhân, tích lũy tài sản dần dần ngay từ lúc có tiền. Đánh giá cá nhân của mình thì đây là ngành đáng quan tâm nhất, có thể rèn luyện được từ rất sớm như học sinh, sinh viên,… tích lũy được nhiều kinh nghiệm để sớm thành công.
5. Crypto: Ngành này mới nổi lên vài năm khoảng từ 2014-2015. Vì tốc độ tăng trưởng nhanh, biến động lớn nên có nhiều người được và cũng có nhiều người mất. Ngành này đang có tốc độ triệu phú nhanh nhất chỉ mất vài năm là có nhiều triệu phú rồi. Đây là một money game hay zero sum game thực thụ. Bỏ qua sự fomo, tập rèn luyện tính kiên trì thì ngành này cũng rất dễ dàng. Khuyết điểm ngành này là biến động rất lớn, có thể chia 5, chia 10, chia 20, chia 40 tài khoản nhưng càng biến động lớn thì lợi nhuận càng cao. Vì vậy chọn thời điểm mua bán là quan trọng nhất. Tuy vậy cũng có thể hạn chế rủi ro bằng cách quản trị vốn mua tại nhiều thời điểm khác nhau thì sẽ có trung bình giá tốt đem lại lợi nhuận lớn, cũng như mua nhiều đồng coin để đa dạng hóa danh mục đầu tư. Ngành này có một lợi thế vô cùng lớn là từ zero có thể trở thành hero nên có thể lưu tâm trong lúc không có vốn hoặc vốn nhỏ. Vì tính toàn cầu nên khi có 1 đồng coin fomo cả thế giới dồn tiền về đầu cơ làm giá tăng cả nghìn lần 1 năm.
6. Lan var: Lan đột biến cũng nở rộ thời gian qua ở Việt Nam. Nó giống ngành đầu tư kinh doanh vì ngoài đầu cơ còn phải đầu tư nhà vườn, kỹ thuật chăm sóc, nuôi trồng. Nó cũng giống ngành đầu cơ vì giá cả cao đến khó tin. Mình phân tích ngành này vì nó rất dễ nhận thấy là một trào lưu nhất thời như b**g bóng hoa tuy lýp, hay như cá cảnh bảy màu trước 500k 1 con giờ còn 5k 1 con. Ngành này sẽ không chết nhưng biên độ lợi nhuận sẽ giảm nhanh chóng, nhiều người vào sau sẽ mất tiền, bỏ nghề. Thị trường sẽ còn lại những người chơi thực thụ hơn là đầu cơ. Vì sao nó lại nhất thời? Vì nguồn cung vô hạn - do khoa học kỹ thuật ngày càng phát triển thì việc nhân giống trở lên nhanh chóng sẽ dẫn đến bão hòa.
Lịch sử tiền tệ trước đây cũng như vậy, loại trừ hạn chế về mặt vật lý thì các công cụ như lông chim, vỏ sò, đá, thủy tinh, kim loại,… đều có thể khai thác thêm dẫn đến nguồn cung tăng lên vô hạn giống như việc lạm phát của tiền giấy làm chúng trở nên mất giá trị dần. Còn vì sao bitcoin tăng nhanh như vậy? Nó có một lý giải duy nhất đến thời điểm này là nguồn cung cố định lại còn giảm phát (đó là halving – sau 4 năm tốc độ khai thác giảm đi 1 nửa), 11 năm qua khai thác được 85% số lượng nhưng 15% còn lại phải mất hơn 1 thế kỷ nữa mới khai thác hết.
Mình phân tích ngành này vì có thể rút kinh nghiệm cho các lĩnh vực khác như cổ phiếu, coin. Cổ phiếu mà chỉ có cổ phiếu thưởng không có cổ phiếu tiền mặt tương đương với nguồn cung tăng lên vô hạn và giá sẽ khó mà lên cao được. Còn như coin con nào không có nguồn cung cố định, không cơ chế giảm phát hay giảm phát mà nguồn cung vẫn tăng lên với tốc độ vài chục % 1 năm thì cũng không thể đi lâu dài được.
Sơ lược 6 công cụ trên để chúng ta thấy được toàn cảnh các công cụ, phân tích ưu nhược điểm, so sánh điều kiện bản thân để có thể lựa chọn đúng nhất. Mình nghĩ rằng có 2 công cụ ưu tiên theo thứ tự lần lượt là coin -> chứng khoán. Bất động sản cũng không cần thiết lắm nếu có thì chỉ cần 1 ngôi nhà là đủ, dư thừa thì tính cho mỗi đứa con một chỗ cắm dùi là cũng vui rồi.
Một số công cụ khác như gửi tiết kiệm, quỹ đầu tư hiệu quả thấp mình không đề cập vì bài cũng quá dài rồi.
Ps: thông tin mang tính chất tham khảo
