Positive Flow

07/08/2026

Nhiên An - Group Người đọc sách

Mình quyết định đọc Thiên nga đen chỉ vì tò mò với nhan đề của cuốn sách. Nhưng sau khi đọc xong, mình nhận ra đây là một trong những cuốn sách khiến mình phải suy nghĩ nhiều nhất từ trước đến nay.

Đây chắc chắn không phải là một cuốn sách dễ đọc. Có những đoạn mình phải đọc đi đọc lại nhiều lần, thậm chí phải nhờ ChatGPT giải thích mới hiểu hết ý của tác giả. Đôi lúc cũng khá nản, nhưng rồi mình nghĩ: mình đang học chứ không phải đọc để giải trí. Những ý tưởng thực sự giá trị luôn cần thời gian để nghiền ngẫm, và với mình, sự đánh đổi đó hoàn toàn xứng đáng.

"Thiên nga đen" bắt nguồn từ quan niệm của người châu Âu xưa rằng mọi con thiên nga đều có màu trắng. Cho đến khi họ phát hiện thiên nga đen ở Úc, niềm tin tưởng như tuyệt đối ấy lập tức sụp đổ. Taleb dùng hình ảnh này để chỉ những sự kiện không thể dự báo trước, có sức ảnh hưởng rất lớn và chỉ sau khi xảy ra con người mới nghĩ rằng "đáng lẽ mình phải biết trước".

Sau khi đọc xong, đây là những điều mình tâm đắc nhất.

📚 1. Càng học nhiều càng thấy mình biết quá ít
Mình rất thích khái niệm "phản thư viện" (anti-library) của Umberto Eco. Thư viện của ông có khoảng 30.000 cuốn sách, nhưng điều giá trị nhất lại là những cuốn chưa đọc. Những cuốn đã đọc cho mình biết mình biết gì, còn những cuốn chưa đọc luôn nhắc rằng thế giới vẫn còn vô vàn điều mình chưa biết. Có lẽ vì vậy mà câu nói của Socrates vẫn luôn đúng: "Tôi chỉ biết một điều, đó là tôi không biết gì cả."

🔍 2. "Không có bằng chứng" không có nghĩa là "không tồn tại"
Taleb chỉ ra rằng chúng ta rất dễ nhầm lẫn giữa hai khái niệm này. Con gà tây được cho ăn suốt 1.000 ngày không thể kết luận rằng ngày thứ 1.001 nó vẫn an toàn. Chỉ cần một con thiên nga đen xuất hiện là đủ bác bỏ niềm tin rằng mọi con thiên nga đều màu trắng.
Điều đó khiến mình thay đổi cách nhìn về mọi thứ. Thay vì chỉ hỏi: "Có bao nhiêu bằng chứng ủng hộ?", mình bắt đầu tự hỏi: "Có tồn tại trường hợp nào có thể bác bỏ điều này không?"

Taleb cũng nhắc đến khái niệm "bằng chứng thầm lặng" qua câu chuyện của Diagoras. Khi được chỉ cho xem những người cầu nguyện và sống sót sau vụ đắm tàu, ông chỉ hỏi: "Thế còn những người cũng cầu nguyện nhưng đã chết đuối thì sao?" Chúng ta thường chỉ nhìn thấy những người thành công mà quên mất vô số người thất bại đã biến mất khỏi lịch sử. Có lẽ điều mình đang nhìn thấy chỉ là những người sống sót, chứ chưa phải toàn bộ bức tranh.

🙏 3. Chính sự tồn tại của bản thân cũng là một "Thiên nga đen"
Đây là ý tưởng khiến mình suy ngẫm nhiều nhất.

Nếu chỉ một biến cố nhỏ trong quá khứ diễn ra theo cách khác – ông bà mất vì chiến tranh, cha mẹ không gặp nhau hay một sự kiện ngẫu nhiên nào đó thay đổi – có lẽ mình đã không tồn tại. Chúng ta chỉ đang nhìn thấy nhánh lịch sử dẫn đến sự có mặt của mình, còn vô số nhánh lịch sử khác đã mãi mãi im lặng.

Nhìn theo góc độ đó, mình thấy biết ơn cuộc sống hơn và học cách trân trọng những gì đang có.

🌱 4. Mạnh dạn thử và sai, nhưng hãy biết quản lý rủi ro
Taleb kể câu chuyện về họa sĩ Apelles. Sau rất nhiều lần thất bại khi vẽ bọt mép của một con ngựa, ông tức giận ném miếng giẻ lau cọ vào bức tranh và vô tình tạo ra đúng hiệu ứng mình mong muốn. Đó là một ví dụ về serendipity – những khám phá tình cờ.

Điều mình thích là Taleb không khuyên chúng ta chờ đợi may mắn, mà hãy tạo điều kiện để may mắn có cơ hội xuất hiện. Nếu Apelles không kiên trì thử trước đó, cú ném tình cờ ấy sẽ chẳng có ý nghĩa gì. Thomas Edison cũng vậy, hàng nghìn lần thất bại chỉ đơn giản là quá trình loại bỏ những cách làm không hiệu quả.

Bài học mình rút ra là: hãy xem thất bại là chi phí của việc học. Điều quan trọng không phải là không bao giờ thất bại, mà là để mỗi lần thất bại có cái giá đủ nhỏ để bạn còn cơ hội thử lại.

Taleb cho rằng thay vì cố gắng dự đoán những "Thiên nga đen", hãy chuẩn bị để khi điều xấu xảy ra bạn vẫn sống sót, còn khi điều tốt xảy ra bạn có thể hưởng lợi tối đa. Vì thế, nếu đang có một công việc ổn định, hãy dành thời gian học thêm ngoại ngữ, AI, Excel, viết blog, đọc sách, thử một dự án cá nhân hoặc đầu tư với số vốn nhỏ. Nếu thất bại, bạn vẫn còn nền tảng. Nhưng nếu thành công, biết đâu đó sẽ trở thành bước ngoặt của cuộc đời.
Mình rất thích câu nói của Louis Pasteur: "Cơ may chỉ mỉm cười với những bộ óc đã chuẩn bị." Có lẽ may mắn không phải thứ chúng ta tạo ra, mà là kết quả của việc kiên trì chuẩn bị và tạo thật nhiều cơ hội để nó có thể ghé qua.

Sau khi đọc Thiên nga đen, mình nhận ra cuốn sách này không dạy cách dự đoán tương lai, mà dạy cách sống trong một thế giới không thể dự đoán.

Hãy khiêm nhường trước những điều mình chưa biết, đừng quá tự tin vào những gì mình tưởng là chắc chắn, chấp nhận thử và sai, quản lý rủi ro thật tốt và luôn tạo cho bản thân nhiều cơ hội để đón nhận những "Thiên nga đen" tích cực.

Đó có lẽ là bài học lớn nhất mà mình nhận được sau khi gấp lại cuốn sách này.

29/07/2026

Xếp hạng tín nhiệm (Rating) chỉ là một trong những điều kiện để huy động Nguồn vốn dài hạn từ Trong nước và Quốc tế (bao gồm cả Tỷ giá, cấu trúc chi phí nền kinh tế, khuôn khổ thể chế còn nhiều rào cản ...). Tuy nhiên nếu chúng ta chưa thể phát triển từng bước những điều kiện cơ bản này giúp minh bạch hóa thị trường để "mở đường" cho vốn tổ chức thì sẽ còn rất lâu mới giải quyết tận gốc nhu cầu cho Nguồn vốn dài hạn của nền kinh tế.

Việt Nam cần làm gì để biến các dự án hạ tầng thu hút dòng vốn toàn cầu? Ngân sách nhà nước không thể gánh vác một mình. Dư địa của hệ thống ngân hàng cũng ngày càng hạn chế, trong khi thị trường vốn trong nước vẫn chưa đủ ch...

29/07/2026

**COMMODITY KHÔNG CHỈ LÀ CHU KỲ. NÓ LÀ AN NINH QUỐC GIA.**

Trước đây, commodity thường được nhìn như tài sản chu kỳ: kinh tế nóng thì tăng, suy thoái thì giảm.

Nhưng hiện tại, câu chuyện đã rộng hơn.

Đồng nằm trong lưới điện, AI data center, EV và quốc phòng.
Uranium nằm trong điện hạt nhân.
Đất hiếm nằm trong chip, nam châm, robot, vũ khí và năng lượng tái tạo.
Dầu vẫn là mạch máu của vận tải, quân sự và chuỗi cung ứng toàn cầu.

S&P Global dự báo nhu cầu đồng toàn cầu có thể tăng khoảng **50%**, từ **28 triệu tấn năm 2025** lên **42 triệu tấn năm 2040**.

Lý do không chỉ là một ngành tăng trưởng.

Mà là nhiều cuộc đua cùng diễn ra một lúc: AI, điện hóa, quốc phòng, năng lượng sạch và tái cấu trúc chuỗi cung ứng.

Dòng tiền vì thế không chỉ chạy vào cổ phiếu công nghệ.

Nó còn chảy vào những thứ rất “cũ”: mỏ, điện, dầu, uranium, đồng và đất hiếm.

**Công nghệ càng mới, nhu cầu với tài nguyên chiến lược càng thật.**

.

28/07/2026

STABLECOIN CŨNG CÓ BANK-RUN, CHỈ LÀ NHANH HƠN.

Stablecoin nghe rất an toàn: 1 coin = 1 USD.

Nhưng điểm yếu nằm ở chữ “redeem”.

Nếu quá nhiều người cùng đổi stablecoin về tiền thật, issuer phải dùng dự trữ để trả. Nếu dự trữ nằm ở T-bills, tiền gửi ngân hàng hoặc tài sản ngắn hạn, áp lực bán có thể lan sang thị trường tiền tệ.

BIS cảnh báo stablecoin có thể chịu run risk nếu thiếu neo vững chắc; trong kịch bản stress, bán dự trữ có thể truyền căng thẳng sang money market.

Bài học đã từng có: USDC từng chịu áp lực khi Circle có 3,3 tỷ USD dự trữ mắc kẹt tại Silicon Valley Bank năm 2023.

Blockchain có thể chạy 24/7. Nhưng niềm tin thì vẫn có thể rút rất nhanh.

18/07/2026

AI đang thay đổi rất nhanh cách phân tích chứng khoán.

Chia sẻ thẳng thắn từ Mr.Điền của Chứng khoán HD tại Vietnam Financial Forum năm nay

AI có thể đọc báo cáo tài chính, trích xuất ý chính, tổng hợp dữ liệu doanh nghiệp, đối chiếu số liệu giữa nhiều nguồn và hỗ trợ soạn báo cáo nhanh hơn rất nhiều so với cách làm thủ công. Theo khảo sát J.P. Morgan e-Trading 2023, 61% nhà giao dịch tổ chức cho rằng AI/Machine Learning sẽ là công nghệ có tác động lớn nhất tới giao dịch trong 3 năm tới.

Nhưng trong đầu tư, AI vẫn chưa thay được con người ở khâu quan trọng nhất:

- Thông tin đó có thực sự đáng tin hay không
- Hiểu bối cảnh phía sau các con số: tăng trưởng có bền vững hay chỉ mang tính nhất thời.
- Đánh giá và phản biện kết quả phân tích thay vì chấp nhận máy móc kết luận của AI.
- Chuyển dữ liệu thành quyết định đầu tư phù hợp với mục tiêu, khẩu vị rủi ro và quy mô vốn từng đối tượng.

AI giúp phân tích nhanh hơn, còn con người phải quyết định tốt hơn => AI chính là ĐÒN BẨY trong Phân tích Đầu tư chứng khoán, nhưng con người cũng cần HỌC CÁCH sử dụng AI thay vì lạm dụng và sử dụng AI một cách thiếu cân nhắc.

Trong chứng khoán, lợi thế không chỉ nằm ở việc có nhiều dữ liệu, mà nằm ở khả năng chọn đúng dữ liệu, hiểu đúng bối cảnh và giữ đúng kỷ luật đầu tư.

16/07/2026

**AI CAPEX: CHI PHÍ HAY HÀO KINH TẾ?**

AI không chỉ là phần mềm. Nó là cuộc đua hạ tầng.

Một vài con số đáng chú ý:

* Meta capex 2025: khoảng **72,2 tỷ USD**
* Meta dự kiến capex 2026: **115–135 tỷ USD**
* Microsoft dự kiến đầu tư AI data center FY2025: khoảng **80 tỷ USD**
* IEA dự báo điện tiêu thụ bởi data center toàn cầu có thể lên khoảng **945 TWh vào 2030**

Bill Ackman nhìn AI capex theo một câu hỏi rất thực tế:

**Chi nhiều để tạo lợi thế, hay chỉ chi nhiều để chạy theo cuộc đua?**

Nếu AI giúp tăng doanh thu, tăng hiệu quả quảng cáo, giảm chi phí và tạo lợi thế dữ liệu, capex hôm nay có thể là hào kinh tế ngày mai.

Nhưng nếu không tạo ra dòng tiền thật, nó chỉ là một hóa đơn rất đắt.

**AI không thưởng cho công ty chi nhiều nhất.
AI thưởng cho công ty biến hạ tầng đắt đỏ thành lợi nhuận thật.**

Positive Flow note từ Bill Ackman.

14/07/2026

**AI KHÔNG CHỈ LÀ CÂU CHUYỆN CỦA KỸ SƯ**

Larry Fink có một góc nhìn rất đáng chú ý:

AI có thể tạo ra giá trị khổng lồ, nhưng giá trị đó sẽ không tự động chia đều cho tất cả mọi người.

Người dùng AI có thể tiết kiệm thời gian.
Người lao động có thể tăng năng suất.
Nhưng phần lợi nhuận lớn nhất thường chảy về nơi sở hữu hạ tầng, dữ liệu, chip, điện, trung tâm dữ liệu và cổ phần doanh nghiệp.

Nói đơn giản:

AI là công nghệ.
Nhưng lợi ích tài chính từ AI lại thuộc về người có quyền sở hữu.

Đây là bài học rất thực tế cho nhà đầu tư cá nhân.

Đừng chỉ hỏi AI sẽ thay đổi thế giới thế nào.

Hãy hỏi:

**Ai sở hữu đường ống của sự thay đổi đó?
Ai thu phí?
Ai có biên lợi nhuận?
Ai chỉ đang chạy theo câu chuyện?**

Tăng trưởng không tự động thuộc về người quan sát.

Nó thuộc về người sở hữu đúng tài sản, đúng xu hướng, với rủi ro được kiểm soát.

10/07/2026

**TOKENIZATION KHÔNG CHỈ LÀ CRYPTO**

**Larry Fink:**
“Tokenization could help update the plumbing of the financial system.”

“Token hóa có thể giúp nâng cấp hệ thống ống nước của thị trường tài chính.”

Nhiều người nghe tokenization là nghĩ ngay đến coin, pump, dump.

Nhưng góc nhìn lớn hơn là: tài sản tài chính có thể được phát hành, giao dịch và tiếp cận dễ hơn nhờ hạ tầng số.

Cổ phiếu, trái phiếu, quỹ đầu tư, tài sản tư nhân — nếu được token hóa đúng cách — có thể trở nên dễ chia nhỏ, dễ giao dịch và dễ tiếp cận hơn.

Vấn đề không nằm ở chữ “token”.

Vấn đề nằm ở tài sản phía sau là gì, quyền sở hữu thật đến đâu, thanh khoản thật hay ảo, và luật chơi có bảo vệ nhà đầu tư không.

Crypto là phần ồn ào.

Token hóa tài sản thật mới là phần đáng theo dõi lâu dài.

**Positive Flow note từ Larry Fink.**

01/07/2026

**George Soros:**
“Financial markets always provide a distorted view of reality.”

“Thị trường tài chính luôn đưa ra một góc nhìn méo mó về thực tế.”

Nói đơn giản:

Giá không phải lúc nào cũng là chân lý.

Giá là cách thị trường đang nhìn thế giới tại một thời điểm — với đầy đủ kỳ vọng, sợ hãi, tham lam và sai lệch của con người.

Nguy hiểm hơn, khi đủ nhiều người tin vào mức giá đó, giá có thể tác động ngược lại thực tế.

Cổ phiếu tăng giúp doanh nghiệp dễ huy động vốn hơn.
Tài sản tăng giá làm người sở hữu cảm thấy giàu hơn.
Dòng tiền vào mạnh làm câu chuyện nghe có vẻ đúng hơn.

Đó là lý do thị trường đôi khi không chỉ “định giá” thực tế.

Nó còn góp phần tạo ra thực tế mà nó đang định giá.

**Positive Flow note từ George Soros.**

24/06/2026

Original idea — George Soros

“Every bubble has two components: an underlying trend that prevails in reality and a misconception relating to that trend.”

Dịch ý:

“Mỗi b**g bóng đều có hai phần: một xu hướng có thật trong thực tế, và một nhận thức sai lầm gắn với xu hướng đó.”

Nói đơn giản hơn:

B**g bóng không bắt đầu bằng sự điên rồ.
Nó thường bắt đầu bằng một câu chuyện nghe rất hợp lý.

Một công nghệ mới thật sự có thể thay đổi thế giới.
Một ngành mới thật sự có thể tăng trưởng rất nhanh.
Một doanh nghiệp thật sự có thể tốt hơn phần còn lại.

Nhưng khi giá tăng quá xa, câu chuyện đúng ban đầu có thể bị kéo thành kỳ vọng phi lý.

Rủi ro lớn nhất của b**g bóng không phải là câu chuyện hoàn toàn sai.

Rủi ro lớn nhất là câu chuyện có một phần đúng, đủ để rất nhiều người tin rằng giá nào cũng hợp lý.