07/10/2025
“Em thấy đoạn đầu anh Alden có nói về việc kinh tế hiện tại có thể sắp giống kịch bản Stagflation (Tăng nóng, cung giảm, giá cao, lạm phát). Nhưng cuối bài thì anh lại nói tình hình bây giờ sản xuất tiệm cận với tiềm năng. Anh giải thích kỹ hơn được không”
Đó là một câu hỏi mà một bạn đã đặt ra cho Alden.
Thì tiện đây Alden cũng chia sẻ với anh em luôn.
Trước tiên, cảm ơn câu hỏi của bạn, vì câu hỏi của bạn rất hay, và cũng chính là luận điểm về nền kinh tế hiện tại mà Alden đang muốn chia sẻ với anh em. Bởi đó chính là một mối liên thông vừa khác biệt nhưng lại vừa liên quan chặt chẽ giữa thị trường tài sản và nền kinh tế thực hiện nay, khi chúng ta đang sống trong thời đại mà tín dụng và các chính sách tiền tệ được sử dụng thái quá, khởi phát từ FED của Mỹ.
1. STAGFLATION TRONG TÀI SẢN:
Thứ nhất, sau đại dịch Covid, lượng tiền được FED bơm ra là khổng lồ chảy vào nền kinh tế. Nhưng khi dịch bệnh xảy ra, các nền kinh tế gần như “đóng băng”, nhà máy dừng hoạt động, chuỗi cung ứng tắc nghẽn, thương mại đình trệ. Để cứu nền kinh tế, đương nhiên chính phủ và NHTW phải dùng chính sách tiền tệ, hạ lãi suất về gần 0, tung ra gói hỗ trợ hàng nghìn tỷ đô để bơm tiền vào lưu thông. Với mục tiêu giúp doanh nghiệp hồi phục sản xuất, kích thích người dân tiêu dùng.
Nhưng DN thì lo ngại mở rộng vì sợ rủi ro dịch bệnh quay lại, chuỗi cung ứng bị đình trệ. Người dân thì ưu tiên tiết kiệm, giảm chi tiêu, không dám vay nợ mua sắm lớn. Đó chính là yếu tố tâm lý mà Alden đã chia sẻ, nó ảnh hưởng lớn đến dòng chảy kinh tế. Và khi kinh tế chưa hấp thụ được lượng tiền lớn đó, thì dòng vốn “tìm trỗ trú” ở những kênh tài sản: BĐS, chứng khoán, vàng, crypto… Bơm tiền nhiều nhưng thay vì kích thích sản xuất, nó lại chảy vào tài sản.
Đây là trạng thái giống với stagflation nhưng diễn ra trong thị trường tài sản: giá thì cao, khó hạ xuống nếu không có cú sốc như khủng hoảng hoặc thiên nga đen, thì giá tài sản sẽ chỉ điều chỉnh nhẹ hoặc đi ngang, ít khi giảm mạnh. Bởi vì nếu không có yếu tố khủng hoảng nào, nếu không có một đợt sợ hãi nào, bán tháo nào, thì tài sản nó không thể nào giảm giá được.
2. KINH TẾ VẪN DƯỚI TIỀM NĂNG:
Thứ hai, ở khía cạnh nền kinh tế thực, tức là sản xuất, thương mại, dịch vụ, những ngành tạo ra sản phẩm thực, thì nền kinh tế thế giới vẫn đang hoạt động dưới tiềm năng, chưa khai thác hết năng lực sẵn có, như những yếu tố về nhà máy, máy móc, công nghệ, lao động, cơ sở hạ tầng… Tiền bơm ra chưa kích thích được năng lực sản xuất của cả nền kinh tế. Đây chưa phải thời kỳ sôi động nhất của nền kinh tế.
Tuy nhiên, xét riêng với Việt Nam chúng ta, bằng các số liệu hiện nay, thì cho thấy năng suất của nền kinh tế trong nước đang vận hành khá sát với mức tiềm năng, không quá nóng không quá lạnh.
3. TIẾN THOÁI LƯỠNG NAN:
Vậy với tình trạng cả nền kinh tế thì đang trì trệ như vậy, nhưng giá tài sản thì lại cao… thì chính sách tiền tệ không có nhiều tác dụng.
Các chính phủ đang mắc kẹt giữa việc phát triển kích thích nền kinh tế sản xuất và vẫn phải cân bằng với các cái dạng tài sản.
Vấn đề mấu chốt là: nếu tiếp tục bơm thêm tiền để kích thích sản xuất tiêu dùng, thì phần nhiều tiền sẽ lại chảy vào tài sản, không đi vào sản xuất. Nhưng nếu rút tiền về, siết tín dụng để kiềm chế giá tài sản, thì lại khiến sản xuất kinh doanh bị nghẹt thở. Đây là thế khó trong giai đoạn hiện nay, khó mà dùng chính sách tiền tệ để thay đổi tình hình.
Cho nên giải pháp không thể chỉ dựa vào việc bơm tiền hút tiền. Mà phải dùng các chính sách tài khoá để kích thích các năng lực dài hạn của nền kinh tế: nâng chất lượng lao động, đầu tư hạ tầng, cải thiện thể chế, ứng dụng công nghệ. Nhưng cái này anh em cứ xem những nghị quyết mà chính phủ đề ra gần đây thì sẽ thấy rõ là nhà nước chúng ta đang rất tập trung vào những yếu tố này.
Và chỉ khi năng lực sản xuất được nâng cao lên, nền kinh tế mới có thể hấp thụ thêm vốn mà không tạo ra b**g bóng tài sản.
Và phải dùng những chính sách như vậy chứ không đơn thuần là chính sách tiền tệ thì chúng ta mới có thể là vừa thúc đẩy cái kinh doanh sản xuất, vừa thúc đẩy nền kinh tế nhưng không làm cho lạm phát giá cả của tài sản.
Nhưng đương nhiên, để cải thiện được các yếu tố đó: lao động, hạ tầng, thể chế, công nghệ. Thì luôn cần thời gian dài, tính bằng hàng năm. Vậy giai đoạn đó là giai đoạn mà có thể giá tài sản sẽ đi ngang chứ khó giảm mạnh.
4. KÍCH THÍCH SẢN XUẤT - HẠN CHẾ ĐẦU CƠ - QUẢN LÝ TIỀN MÃ HOÁ:
Nhà nước chúng ta đang hiện nay đang có những chính sách mà quan điểm cá nhân Alden rất ủng hộ để kích thích nền kinh tế chung. Ưu tiên giáo dục, nâng cấp hạ tầng, công nghệ, cải thiện thể chế rất mạnh mẽ để nâng cao năng lượng của nền kinh tế trong nước.
Ngoài ra Chính phủ cũng đưa ra những nghị định để quản lý chặt chẽ các thị trường tài sản, tránh thất thoát và tránh đầu cơ, trong đó có việc nâng cấp thị trường chứng khoán trong nước, và quản lý thị trường crypto mà mấy ngày nay anh em đang quan tâm.
Theo thống kê, Việt Nam đang đứng thứ 5 trên thế giới về mức độ phổ cập tiền mã hoá, và người Việt đang chiếm khoảng 100 tỷ USD trong thị trường crypto. Một con số rất lớn, nó bằng khoảng gần 1/3 vốn hoá thị trường chứng khoán Việt Nam. Và ước tính, số lượng người đầu tư tiền mã hoá đang gấp đôi so với số tài khoản chứng khoán đang có tại Việt Nam.
Và nhà nước cũng quyết định nâng hạng thị trường chứng khoán, để nâng cấp thị trường vốn, phục vụ cho nền kinh tế trong dài hạn.
Việc đưa ra những quy định như vậy, nếu anh em nhìn trên bức tranh chung, cũng là để ổn định nền kinh tế, giữ an toàn cho tài chính trong nước. Hạn chế những hiện tượng đầu cơ rủi ro, vì đa phần người đầu tư crypto tại Việt Nam hầu hết là lao vào đầu cơ như đánh bạc. Anh em cứ kêu ca về việc quản lý, chứ việc này ở các nước khác họ đã làm từ lâu rồi, và nó giữ được sự ổn định. Việc của chúng ta là chấp hành, và nghiêm chỉnh đầu tư trên các sàn mà được nhà nước cấp phép.
Nên việc đầu cơ hiện tại, ae phải xác định nó dành cho những người thật sự có kỹ năng, kiến thức, và học hỏi với nghề, chứ không phải cứ ném tiền vào rồi cầu may, như thế cực kỳ rủi ro cho những đồng tiền mồ hôi, nước mắt của mình, và nếu không có kiến thức thì cái giá phải trả là rất lớn. Nếu bạn muốn đầu tư, phải tìm hiểu cho thật bài bản.
Nói ngắn gọn: Tài sản đang mắc kẹt trong trạng thái giá cao, trong khi kinh tế thực đang dưới mức tiềm năng. Muốn giải bài toán này, thì không thể trong ngắn hạn, mà phải cần thời gian để nâng cao năng lực của cả nền kinh tế, và tránh hiện tượng b**g bóng tài sản. Riêng với Việt Nam chúng ta, Chính phủ đang rất quyết liệt để ưu tiên sản xuất kinh doanh, nâng cao các yếu tố sức khoẻ của nền kinh tế. Bên cạnh đó là nâng cấp thị trường tài chính trong nước, và có các quy định rõ ràng để bảo vệ nhà đầu tư.
