21/02/2025
Bài viết “Thư ngỏ: Cùng vững vàng tiến bước!” của Hiệu trưởng Nguyễn Minh Quý đề cao tinh thần tự học và khuyến khích giáo viên, học sinh thích nghi với việc dừng dạy thêm, học thêm. Mặc dù quan điểm này có nhiều ý nghĩa tích cực, đặc biệt trong việc thúc đẩy sự tự chủ của học sinh, song nếu nhìn nhận một cách toàn diện, vẫn còn những góc khuất cần được phân tích sâu hơn.
1. Tự học – có thật sự là giải pháp toàn diện?
Bài viết khẳng định rằng dừng học thêm là cơ hội để học sinh “tìm lại sức mạnh nội tại” và rèn luyện tinh thần tự học. Tuy nhiên, tinh thần tự học không phải là năng lực bẩm sinh mà cần được rèn luyện và hỗ trợ. Nhiều học sinh, nhất là ở vùng sâu, vùng xa hoặc không có môi trường học tập thuận lợi, rất khó phát triển kỹ năng tự học một cách hiệu quả. Nếu cấm học thêm mà thiếu các biện pháp bổ trợ, các em dễ rơi vào tình trạng thiếu kiến thức, thậm chí mất phương hướng trong học tập.
Mặt khác, một số học sinh có thể vẫn duy trì được thành tích tốt mà không cần học thêm, nhưng một số khác lại cần sự hướng dẫn kèm cặp sát sao hơn do khả năng tiếp thu hạn chế, hoặc do chương trình học nặng. Việc “bỏ rơi” nhóm học sinh này bằng cách cắt giảm hoàn toàn dạy thêm mà không có giải pháp thay thế hợp lý có thể làm gia tăng khoảng cách về chất lượng học tập giữa các em.
2. Dạy thêm – lợi ích giáo dục hay trục lợi?
Bài viết cho rằng việc dừng dạy thêm sẽ giúp giảm áp lực, đồng thời thúc đẩy tự học. Tuy nhiên, không phải mọi hình thức dạy thêm đều mang tính trục lợi hoặc “lợi dụng” học sinh. Nhiều giáo viên tổ chức dạy thêm với mục đích hỗ trợ những học sinh yếu kém, cần ôn tập kỹ hơn để nắm vững kiến thức. Dạy thêm cũng là một giải pháp cho những học sinh muốn học nâng cao, tìm kiếm kiến thức ngoài phạm vi chương trình chính khóa.
Bên cạnh đó, thu nhập của giáo viên cũng là vấn đề đáng lưu tâm. Nếu cấm hoàn toàn dạy thêm nhưng không có chính sách tăng lương hoặc đãi ngộ tương xứng, nhiều giáo viên sẽ gặp khó khăn tài chính. Từ đó, họ có thể tìm những cách khác để bù đắp thu nhập, vô tình ảnh hưởng đến chất lượng dạy học chính thức trong trường.
3. Liệu cấm dạy thêm có thật sự giảm áp lực học tập?
Một trong những mục tiêu của chính sách hạn chế dạy thêm là để học sinh có nhiều thời gian nghỉ ngơi, hạn chế quá tải. Tuy nhiên, nếu chương trình học vẫn giữ nguyên độ khó và khối lượng kiến thức, học sinh vẫn phải tìm cách bù đắp bằng các hình thức học khác (chẳng hạn như tự học, học trực tuyến hoặc tìm gia sư cá nhân). Điều này không những không giảm được áp lực mà còn có thể tăng chi phí học tập, đặc biệt khi học sinh phải chuyển sang các lớp học “chui” hoặc các trung tâm không được kiểm soát về chất lượng.
Hơn nữa, nhu cầu học thêm của học sinh và phụ huynh xuất phát từ mong muốn cải thiện kết quả học tập và chuẩn bị cho các kỳ thi mang tính cạnh tranh. Chừng nào áp lực thi cử còn nặng nề, học thêm vẫn là nhu cầu có thật. Việc cấm đoán không triệt tiêu nhu cầu này, mà chỉ chuyển nó sang các hình thức “không chính thống” khó kiểm soát hơn.
4. Thực thi chính sách: Những thách thức hiện hữu
Chính sách cấm dạy thêm, học thêm thường gặp khó khăn trong việc giám sát và thực thi. Dạy thêm có thể được “lách luật” dưới dạng học nhóm tại nhà, học trực tuyến, hay thuê gia sư cá nhân. Nếu không có cơ chế quản lý minh bạch, việc cấm dạy thêm trên danh nghĩa có thể dẫn đến tình trạng “học thêm chui” – nơi chất lượng dạy học và quyền lợi của học sinh không được đảm bảo.
Về phía giáo viên, bài viết nêu quan điểm rằng việc dừng dạy thêm là cơ hội để các thầy cô có thời gian nghỉ ngơi, chăm sóc gia đình. Tuy nhiên, điều này chỉ đúng khi nguồn thu nhập của giáo viên được cải thiện hoặc họ có các biện pháp hỗ trợ khác từ nhà nước và nhà trường. Trong bối cảnh lương giáo viên còn thấp, dạy thêm là một trong những cách giúp họ ổn định cuộc sống. Nếu cấm hoàn toàn mà không có giải pháp hỗ trợ, giáo viên sẽ đứng trước những khó khăn lớn về kinh tế, từ đó ảnh hưởng đến tâm lý và chất lượng giảng dạy trong trường.
Quan điểm “tự học là chìa khóa” của Hiệu trưởng Nguyễn Minh Quý có giá trị tích cực trong việc xây dựng sự tự chủ cho học sinh. Tuy nhiên, nếu nhìn nhận trên bình diện rộng hơn, việc dừng dạy thêm một cách cứng nhắc không hẳn sẽ giải quyết được gốc rễ vấn đề – từ nhu cầu thật sự của học sinh, áp lực thi cử, đến thu nhập giáo viên và tính khả thi trong thực thi chính sách. Giải pháp tối ưu là kết hợp khuyến khích tinh thần tự học, cải thiện chất lượng giáo dục chính khóa, đồng thời quản lý hoạt động dạy thêm một cách minh bạch, nhằm bảo vệ lợi ích của cả học sinh lẫn giáo viên.
Call now to connect with business.
