03/04/2025
Donald Trump hôm qua (02/04/2025):
Hôm qua trong cái ngày gọi là Ngày giải phóng của Hoa Kỳ, tổng thống Mỹ Donald Trump đã công bố chính sách thuế quan mới có hiệu lực từ ngày 2/4/2025, với mức thuế 10% áp dụng cho tất cả hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ. Riêng Việt Nam, mức thuế được đề xuất lên tới 46%, nằm trong nhóm các quốc gia chịu thuế cao nhất, do Mỹ cáo buộc Việt Nam thao túng tiền tệ và có thặng dư thương mại lớn với Mỹ (khoảng 105 tỷ USD năm 2023). Tuyên bố này nhằm giảm thâm hụt thương mại Mỹ, thúc đẩy sản xuất nội địa, nhưng gây lo ngại về căng thẳng thương mại toàn cầu và phản ứng trả đũa từ các nước.
*** Ảnh hưởng đến Việt Nam:
1. Nền kinh tế:
Giảm xuất khẩu: Mỹ là thị trường lớn nhất của Việt Nam (chiếm khoảng 40% xuất khẩu dệt may, 35% giày dép, và lượng lớn điện tử, gỗ). Thuế 46% sẽ làm giá hàng hóa Việt Nam tăng, giảm sức cạnh tranh so với các nước như Ấn Độ, Bangladesh, dẫn đến kim ngạch xuất khẩu giảm mạnh.
Tăng trưởng kinh tế bị đe dọa: Xuất khẩu đóng góp lớn vào GDP Việt Nam (mục tiêu tăng trưởng 8% năm 2025). Nếu xuất khẩu sang Mỹ suy giảm, cán cân thương mại có thể mất cân đối, ảnh hưởng đến tăng trưởng chung.
Áp lực tỷ giá và lạm phát: Đồng USD mạnh lên do chính sách bảo hộ của Trump có thể khiến VND mất giá, tăng chi phí nhập khẩu nguyên liệu, đẩy lạm phát nội địa.
2. Doanh nghiệp:
Doanh nghiệp xuất khẩu chịu thiệt: Các ngành chủ lực như dệt may (VD: Vinatex), giày dép (VD: Biti’s), thép (VD: Hòa Phát), và điện tử (VD: Samsung Việt Nam) sẽ đối mặt với chi phí cao hơn, lợi nhuận giảm, thậm chí mất thị phần tại Mỹ.
Chuỗi cung ứng gián đoạn: Các công ty đa quốc gia (Intel, Nike) sản xuất tại Việt Nam có thể chuyển hướng sang nước khác để tránh thuế, làm giảm đầu tư FDI.
Áp lực cạnh tranh nội địa: Hàng hóa không xuất được sang Mỹ có thể quay về thị trường trong nước, gây dư cung và giảm giá bán.
3. Người tiêu dùng:
Gián tiếp chịu ảnh hưởng: Người tiêu dùng Việt Nam ít bị tác động trực tiếp từ thuế quan Mỹ, nhưng nếu doanh nghiệp xuất khẩu cắt giảm sản xuất hoặc sa thải lao động, thu nhập hộ gia đình sẽ giảm, ảnh hưởng đến sức mua.
Giá hàng nhập khẩu tăng: Lạm phát do tỷ giá và chi phí nguyên liệu nhập khẩu tăng có thể đẩy giá hàng hóa tiêu dùng lên cao.
*** Việt Nam nên làm gì để ứng phó?
1. Đàm phán thương mại:
Tích cực đối thoại với Mỹ để làm rõ cáo buộc thao túng tiền tệ, nhấn mạnh Việt Nam không cố ý phá giá VND mà điều chỉnh theo cung cầu thị trường.
Đề xuất các thỏa thuận song phương để giảm mức thuế hoặc được miễn trừ một phần, dựa trên quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Việt - Mỹ.
2.Đa dạng hóa thị trường:
Đẩy mạnh xuất khẩu sang EU, Nhật Bản, ASEAN (nhờ các hiệp định FTA như EVFTA, CPTPP) để giảm phụ thuộc vào Mỹ.
Tăng cường thâm nhập thị trường nội địa và các nước đang phát triển (Ấn Độ, châu Phi).
3.Nâng cao giá trị gia tăng:
Đầu tư vào công nghệ, cải thiện chất lượng sản phẩm để cạnh tranh bằng giá trị thay vì giá rẻ, đặc biệt trong các ngành như dệt may, điện tử.
Giảm phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu (VD: từ Trung Quốc) bằng cách nội địa hóa sản xuất.
4.Ổn định kinh tế vĩ mô:
Ngân hàng Nhà nước cần linh hoạt điều chỉnh tỷ giá, kiểm soát lạm phát, và duy trì lãi suất hợp lý để hỗ trợ doanh nghiệp.
Tăng đầu tư công vào hạ tầng, kích cầu nội địa để bù đắp phần xuất khẩu suy giảm.
5.Chuẩn bị cho kịch bản xấu:
Doanh nghiệp cần xem xét tái cấu trúc chuỗi cung ứng, tìm nguồn cung thay thế nếu Mỹ hạn chế công nghệ hoặc nguyên liệu.
Chính phủ có thể hỗ trợ doanh nghiệp qua các gói tín dụng ưu đãi, giảm thuế nội địa để giảm áp lực chi phí.
*** Tóm lại:
Chính sách thuế quan của Trump, đặc biệt mức 46% với Việt Nam, sẽ gây áp lực lớn lên kinh tế, doanh nghiệp và gián tiếp đến người tiêu dùng Việt Nam. Tuy nhiên, Việt Nam mình cũng quá quen với những lần chiến tranh thương mại như này rồi, và với chiến lược ứng phó linh hoạt, hi vọng các bác sẽ đàm phán và đưa ra đối sách hợp lý để Việt Nam có thể giảm thiểu thiệt hại và tận dụng cơ hội để tái định hướng nền kinh tế, tăng cường tự chủ và cạnh tranh dài hạn.
